Osegi
Nauka·1 min czytania

TOI-2535 b zniknęła teleskopowi TESS. Astronomowie wiedzą już, czemu

Przez siedem lat TESS obserwował tranzyty TOI-2535 b, aż sygnał nagle zamilkł. Planeta nie zniknęła, a ukryty sąsiad przechylił jej orbitę poza naszą linię widzenia.

Illustration of a gas giant exoplanet orbiting very close to its star, with a faint hidden second planet further out.
Zdjęcie: CHIP Polska - Technologie mamy we krwi!

Siedem lat regularnych obserwacji, a potem cisza. Egzoplaneta TOI-2535 b nagle przestała przechodzić na tle swojej gwiazdy, a teleskop kosmiczny TESS nie zarejestrował już jej sygnału. Astronomowie wyjaśnili, co się stało: planeta nadal tam jest, tyle że jej orbita ustawiła się pod innym kątem.

Czym jest TOI-2535 b?

To tzw. gorący Jowisz, czyli gazowy olbrzym krążący bardzo blisko swojej gwiazdy. Znajduje się około 1000 lat świetlnych od Ziemi. Jedno okrążenie zajmuje mu zaledwie 8,25 dnia. Merkury, najbliższa Słońcu planeta Układu Słonecznego, potrzebuje na to 88 dni.

TESS, teleskop NASA, obserwował ten obiekt od kwietnia 2019 roku do marca tego roku. Szuka egzoplanet, wychwytując drobne spadki jasności gwiazd, gdy planeta przechodzi przed tarczą i częściowo ją zasłania. Zjawisko to nazywa się tranzytem.

Dlaczego sygnał zniknął?

Już wcześniej coś się nie zgadzało. Tranzyty następowały nawet sześć godzin przed lub po terminie wynikającym z regularnego cyklu. Z czasem stawały się też krótsze i słabsze, aż w marcu zniknęły zupełnie.

Zespół kierowany przez naukowców z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Los Angeles ustalił, że na TOI-2535 b oddziałuje grawitacyjnie inna planeta. W dotychczasowych obserwacjach tranzytowych jest ona niewidoczna, ale jej wpływ na sąsiadkę jest wyraźny. Oba obiekty zaburzają nawzajem swoje orbity, a ich płaszczyzny stopniowo zmieniają nachylenie. Przypomina to kołysanie wirującego bąka.

W przypadku TOI-2535 b zmiana okazała się na tyle duża, że z perspektywy Ziemi planeta przestała przechodzić przed gwiazdą. Nie zniknęła ani nie zmieniła miejsca. Teleskopy po prostu nie widzą już spadków jasności.

Kiedy planeta wróci?

Nieprędko. Astronomowie nie spodziewają się kolejnego tranzytu TOI-2535 b przez co najmniej 30 lat, a według szacunków następna okazja może pojawić się za 30 do 50 lat. Znacznie wcześniej przed gwiazdą może przejść jej ukryty towarzysz.

Aplikacje warte uwagi

SUMO: łamigłówka liczbowa

Wybierz właściwe pola, dodaj je i trafiaj w cel. Łatwa do nauczenia, trudna do opanowania. Za darmo, dla każdego wieku.

Tagi:exoplanettoi-2535 btessnasahot jupiterucla

Więcej z tego dnia

Zobacz wszystkie →

Więcej w kategorii: Nauka

Zobacz wszystkie →