Kiedy zaczęła się tektonika płyt? Ślad ołowiu wskazuje 2,7 mld lat

W skałach starszych niż 2,76 do 2,63 miliarda lat raz po raz pojawia się izotopowy podpis ołowiu, czyli chemiczny odcisk palca. W młodszych skałach znika nagle. „Mimo że zbadaliśmy tysiące skał, nigdy więcej go nie widzimy”, powiedziała główna autorka badania Janne Liebmann z Curtin University. Jej zdaniem zmieniło się coś zasadniczego w sposobie, w jaki powstawała i przekształcała się skorupa ziemska.

Dlaczego tak trudno to ustalić?

Tektonika płyt świetnie zaciera własne ślady. Gdy płyty się zderzają, część starej skorupy zanurza się z powrotem w płaszczu, a wypchnięta w górę ulega erozji. Mimo to niektóre skały przez miliardy lat zachowują chemiczny ślad, bo stara skała bywa składnikiem nowej. Taki spadek po przodkach przetrwał w minerałach, takich jak skaleń i siarczki, które badał zespół.

Sygnatura wskazuje na bardzo starą skorupę sprzed około 4 miliardów lat. Wtedy tektonika była prawdopodobnie „stojąca”: wciąż te same materiały się topiły i przetapiały, tworząc granitopodobne skały pierwszych kontynentów.

Co dalej?

Badacze nie wiedzą jeszcze, co dokładnie się „włączyło” ani dlaczego Ziemia przeszła do aktywnej, stałej tektoniki. Chris Kirkland, współautor badania, nazywa to najczytelniejszym dotąd geologicznym dowodem na uruchomienie „silnika tektonicznego” współczesnej Ziemi. Tektonika wpływa na góry, oceany, trzęsienia ziemi, klimat i pole magnetyczne.