Nauka14 lis 2026, 06:07 UTC·2 min czytania

Filtr z ferrofluidu: nastolatka usuwa 95% mikroplastiku

Mia Heller z Wirginii zbudowała w garażu magnetyczny filtr do wody. W jej testach usunął 95,52% mikroplastiku i nie potrzebuje wymiennych membran.

A teenage inventor holds a small homemade water filter prototype with magnets and tanks in a home garage. — Zdjęcie: ギズモード・ジャパン

Osiemnastolatka z garażu pobiła w testach liczby, które zwykle kojarzymy z oczyszczalniami. Mia Heller z Wirginii zbudowała filtr z ferrofluidu, czyli magnetycznego oleju, który wyłapuje mikroplastik z wody. Według jej pomiarów usunął 95,52% cząstek.

Pomysł wziął się z lokalnej gazety. W Warrenton, gdzie mieszka Heller, badania wody z kranu wykazały wysokie stężenie PFAS i mikroplastiku. Władze miały nie pokrywać kosztów filtracji. „W końcu musieliśmy radzić sobie sami”, wspomina Heller. Rodzina kupiła zaawansowany system oczyszczania, ale wymagał częstej obsługi. Mama raz po raz wymieniała membrany. Mia pomyślała, że da się to zrobić lepiej, bez wymiennych membran.

Jak działa filtr z ferrofluidu?

Ferrofluid to ciecz z nanocząstkami magnetycznymi, na przykład tlenku żelaza, więc przyciąga ją magnes. Używa się go m.in. w uszczelnieniach dysków twardych i w tłumikach drgań w helikopterach. Heller wpadła na to, że skoro opiłki żelaza lgną do magnesu, to mikroplastik związany z takim olejem też da się wyciągnąć polem magnetycznym.

Prototyp wielkością przypomina torebkę mąki i ma trzy moduły: zbiornik na około litr zanieczyszczonej wody, zbiornik na ferrofluid i mniejszy moduł, w którym zachodzi właściwa filtracja. Pole magnetyczne oddziela plastik od wody, a ferrofluid wraca do obiegu zamkniętego. Działa jak dzbanek filtrujący, litr na raz.

Do pomiarów Heller zbudowała własny czujnik mętności. Mierzyła nim ilość ferrofluidu i mikroplastiku w wodzie i wyliczała skuteczność wagowo. Prototyp usunął 95,52% mikroplastiku, a 87,15% ferrofluidu udało się odzyskać. Zwykłe oczyszczalnie, jak podaje źródło, radzą sobie z mniej więcej 70% do nieco ponad 90%. Skala jest oczywiście nieporównywalna.

Co dalej z filtrem Mii Heller?

Projekt trafił do finału międzynarodowych targów Regeneron ISEF w 2025 roku i przyniósł nagrodę specjalną 500 dolarów od PTOS. Toksykolog Matthew J. Campen z University of New Mexico nazwał pomysł „naprawdę świetnym”. Zwrócił jednak uwagę, że trzeba sprawdzić, czy zebrany mikroplastik da się usunąć bez tworzenia nowych zanieczyszczeń. Potem pojawi się pytanie o skalowanie.

Ferrofluid jest drogi w produkcji na dużą skalę, więc na razie to system domowy. Heller chce najpierw zlecić instytucjom weryfikację wyników, a docelowo wprowadzić filtr pod zlew na rynek.