Yapay zeka İspanya'da işsizliğe iz bırakıyor: Yazılımcılar önde

Yapay zekanın İspanya iş piyasasındaki etkisi şimdilik bir çöküş değil, ince bir çatlak olarak görünüyor. Barselona'daki Institut d'Economia'dan (IEB) bir ekip, son beş yılın istihdam verilerini meslek meslek inceleyerek bu çatlağı aradı.

Araştırmacıların yayımladığı çalışma belgesi, SEPE verileriyle Ocak 2021 ile Mart 2026 arasındaki 502 mesleği karşılaştırıyor. Yapay zekaya maruziyetteki her on puanlık ek artış, ChatGPT'nin 2022 sonunda piyasaya çıkmasından sonraki 25 ayda ilgili mesleğin işsizliğinde yüzde 1,2'lik artışla ilişkili. Yapay zekanın şirketlerde daha yaygın olduğu sonraki dönemde bu oran yüzde 1,7'ye çıkıyor. Ancak yazarlar bu verinin kesin olmadığını, istatistiksel amaçla kullanılamayacağını ve yalnızca bir eğilim göstergesi olarak okunması gerektiğini belirtiyor.

En çok hangi meslekler etkileniyor

Maruziyeti ölçmek için ekip, Claude'un gerçek iş kullanımını analiz eden Anthropic ölçütünü kullandı. Listenin başında, görevlerinin yüzde 75'i zaten yapay zekayla karşılanan programcılar var. Onları veri girişi görevlileri, satış temsilcileri ve finans analistleri izliyor. Yazılım ve multimedya analistleri ile tasarımcıları da ilk 10'da yer alıyor.

Bu tablo, Anthropic'in kendi çalışmasındaki sonuçlara benziyor; o çalışmada en maruz meslekler için belirgin bir işsizlik artışı bulunmamış, ancak junior işe alımlarda azalma işaretleri görülmüştü. IEB araştırmacıları “kayıtlı işsizlik birikiminden” söz ediyor, ancak bu mesleklerde işe alımların azaldığını söylemiyor. Yani işe alım aynı düzeyde sürerken işsiz sayısı birikiyor. Yazarlar bunun sektöre yeni girenlerden mi, yoksa işsizlerin iş bulmasının uzamasından mı kaynaklandığını açıklamıyor.

Gençler ve 30-39 yaş grubu

BBVA Research ve Fedea'nın bir raporu, yapay zekaya en açık mesleklerde istihdamın ortalamanın üzerinde arttığını göstermişti. Stanford araştırmacıları ise bu mesleklerde 22-25 yaş arasındaki gençlerin istihdamının beklenenden yüzde 19 düşük olduğunu, bunun daha çok işten çıkarmalardan değil az işe alımdan kaynaklandığını bulmuştu. Anthropic'in kendi kadrosunda junior profillerin teknik işe alımlardaki payı, 2025 başı ile Haziran 2026 arasında yüzde 27'den yüzde 9'a düştü.

İspanya'da IEB çalışması, işsizliğin en çok 30-39 yaş arasında arttığını, son dönemde her on puan için yüzde 3,4'e ulaştığını gösteriyor. Buna karşılık 30 yaş altı için sözleşmeler de artıyor; ancak bu, daha istikrarlı işlerden çok yüksek iş değiştirme oranından kaynaklanıyor olabilir.