Osegi
Kosmos·2 min czytania

Robot ASTRA z Caltech samodzielnie zbudował część anteny na orbicie

Robot portalowy ASTRA z Caltech zmontował na orbicie fragment 1,4-metrowej anteny reflektorowej. To pierwszy krok do budowy wielkich konstrukcji bez astronautów.

A small gantry robot with a robotic arm assembling a truss-based antenna module in Earth orbit.
Zdjęcie: xataka.com

Robot ASTRA opracowany w Caltech jako pierwszy w historii samodzielnie zbudował na orbicie część konstrukcji: trzeci moduł 1,4-metrowej anteny reflektorowej. Choć to na razie tylko fragment, zespół uznaje próbę za dowód, że zautomatyzowany montaż w kosmosie jest realny.

Mały robot, duże zadanie

ASTRA to robot portalowy, czyli maszyna poruszająca się po liniach prostych w trzech prostopadłych osiach. Mieści się w sześcianie o objętości jednego metra sześciennego, a w środku ma ramię robotyczne oraz zmotoryzowany podajnik materiałów budowlanych. Na orbitę poleciał razem z dwoma gotowymi już modułami anteny. Dzięki temu do sprawdzenia techniki wystarczyło, by sam złożył ostatni z nich. Antena nie jest funkcjonalna – służy wyłącznie do testów.

Robot wystartował 30 marca 2026 roku na pokładzie pojazdu Vigoride 7 firmy Momentus, wyniesionego rakietą SpaceX. Po zakończeniu uruchamiania zaczął łączyć elementy z podajnika: głównie rury konstrukcyjne i łączniki, które tworzą powtarzalne moduły zwane „bays”. Z nich powstaje kratownica, czyli szkielet docelowego urządzenia. Użyto rur z kompozytu włóknistego, aluminiowych złączy i odbijającej folii Kapton.

Naukowcy sterowali robotem z Ziemi w minimalnym stopniu, korzystając z siedmiu–ośmiu okien łączności dziennie, po około 15 minut każde. Problemy diagnozowali na bliźniaczej jednostce w laboratorium. Drobny incydent opóźnił prace, więc antena nie zostanie ukończona przed końcem misji w grudniu. Zespół podkreśla jednak, że przy większej ilości czasu robot dałby radę ją dokończyć.

Dlaczego to ważne

Do tej pory duże instrumenty wynosi się na dwa sposoby: składane w rakiecie, jak teleskop Jamesa Webba, albo w częściach, które montują astronauci. Obie metody działają, ale mają ograniczenia. Robot składający konstrukcje samodzielnie mógłby umożliwić budowę większych teleskopów i anten komunikacyjnych, niż pozwala ładowność rakiet.

ASTRA jest częścią programu NOM4D finansowanego przez agencję DARPA. W jego ramach powstają też projekt gięcia metalu laserem na Uniwersytecie Florydy oraz eksperyment Uniwersytetu Illinois w Urbana-Champaign, który na module przy Międzynarodowej Stacji Kosmicznej ma badać utwardzanie rur węglowych w kosmosie. Oba nie poleciały jeszcze w kosmos, więc ich współpraca z robotem Caltech pozostaje do sprawdzenia.

Aplikacje warte uwagi

SUMO: łamigłówka liczbowa

Wybierz właściwe pola, dodaj je i trafiaj w cel. Łatwa do nauczenia, trudna do opanowania. Za darmo, dla każdego wieku.

Tagi:astracaltechdarpaspace roboticsin-space assemblymomentus

Więcej z tego dnia

Zobacz wszystkie →

Więcej w kategorii: Kosmos

Zobacz wszystkie →