Startupy12 lis 2026, 09:18 UTC·2 min czytania

Ola z karą 10 lakh rupii za „napiwek z góry” w aplikacji

Indyjski urząd ochrony konsumentów ukarał Ola za sugerowanie, że napiwek przyspieszy przejazd. Z danych firmy wynika, że kierowcy przyjmowali 38% zleceń z dopłatą w Delhi, a bez niej 62%.

A smartphone showing a ride-hailing app booking screen with a tip prompt in an Indian city street. — Zdjęcie: Inc42 Media

Ola kazała pasażerom płacić za szybszy przejazd, a własne dane firmy pokazały, że to nie działało. Indyjski urząd ochrony konsumentów CCPA nałożył na ANI Technologies, spółkę stojącą za aplikacją Ola, karę 10 lakh rupii (1 lakh to 100 tys.) za funkcję „napiwku z góry”.

W decyzji z 10 listopada urząd uznał funkcję za nieuczciwą praktykę handlową i nieuczciwe postanowienie umowne w rozumieniu ustawy o ochronie konsumentów z 2019 roku. Ola ma natychmiast przestać z niej korzystać, zapłacić karę w ciągu 15 dni i w tym samym terminie złożyć raport o wykonaniu decyzji. Podczas oczekiwania na potwierdzenie przejazdu aplikacja wyświetlała komunikat: „Dodanie napiwku może zwiększyć szanse na szybszy przejazd”. Początkowo proponowano kwoty od 10 do 40 rupii, potem nawet 140, a pasażer mógł wpisać własną, do 499 rupii.

Co wykazały dane Ola o przyjmowaniu zleceń?

Firma twierdziła, że dopłata jest dobrowolna, trafia do kierowcy i nie wpływa na przydział kursów. Dane z 1–15 czerwca 2026 roku temu przeczą. W Delhi kierowcy przyjmowali 38% zleceń z dopłatą i 62% bez niej, w Bengaluru 40% i 68%, w Mumbaju 39% i 68%.

W tych trzech miastach wpłynęło około 39,94 lakh zamówień, z czego 3,93 lakh (ok. 9,8%) zawierało dopłatę. Kierowcy przyjęli 1,51 lakh z nich. CCPA szacuje, że pasażerowie zapłacili ponad cenę przejazdu około 56 lakh rupii.

Ola zmieniła nazwę z „tip” na „add-on” 22 maja 2025 roku, ale nadal pokazywała komunikaty typu „Improve your chances of quicker ride confirmation!”. Zdaniem urzędu zmiana słowa nic nie zmieniła. Urząd uznał też interfejs za „confirm shaming”, czyli zakazany wzorzec manipulacji, bo pasażer obawiał się opóźnienia lub braku auta, a prompt nie miał przycisku zamknięcia. Szczególnie narażone są osoby w pośpiechu, np. przy szpitalach, dworcach i lotniskach.

Dlaczego to nie jest zwykły napiwek?

CCPA zauważył, że napiwek zwykle nagradza usługę już wykonaną, a Ola prosiła o pieniądze, zanim kierowca przyjął zlecenie. Wytknął też sprzeczność: jeśli dopłata nie wpływała na przyjęcie kursu, komunikat wprowadzał w błąd, a jeśli wpływała, osoby niepłacące były stawiane w gorszej sytuacji.

Wcześniej, 11 sierpnia, ministerstwo transportu drogowego nakazało Uberowi, Rapido i Ola usunąć takie komunikaty, powołując się na wytyczne dla agregatorów z 2025 roku. Zgodnie z punktem 14.15 napiwek wolno dać dopiero po zakończonym przejeździe. We wrześniu 2026 roku Rapido dostało od CCPA taką samą karę 10 lakh rupii. Ola działa w ponad 200 miastach i ma ponad 40 mln użytkowników, a jej przychody w roku finansowym 2025 wyniosły ok. 1060 crore rupii. Kara stanowi mniej niż 0,01% tej kwoty.