Google: TPU na orbicie odpowiedziała na prompt haiku z Gemmy

Google wykonało prompt na układzie TPU znajdującym się na orbicie i odebrało na Ziemi odpowiedź w postaci haiku wygenerowanego przez model Gemma. To pierwsza kompletna demonstracja Project Suncatcher, projektu zakładającego budowę centrów danych dla AI w kosmosie.

Sundar Pichai poinformował na X, że zespół wysłał na orbitę polecenie, uruchomił układ TPU, przekazał prompt i odebrał pierwszą pełną odpowiedź. Z nagrania dołączonego do wpisu wynika, że model miał napisać haiku z perspektywy TPU na orbicie. Gemma, otwarty model Google, odpowiedziała: „Blue marble below, Data streams in silent grace, Starlight feeds my core”. Zachowana jest też miara 5-7-5 sylab.

Satelita wielkości lodówki

Prototyp wystartował 1 października 2026 roku w misji Transporter-18 firmy SpaceX z bazy Vandenberg w Kalifornii. Satelita, nazywany MVP (Minimum Viable Product), powstał we współpracy z Planet, operatorem satelitów obserwacji Ziemi. Ma rozmiar lodówki i niesie cztery układy TPU generacji Trillium, zasilane panelami słonecznymi o mocy około kilowata.

Google samo opisywało lot jako test minimalny: sprawdzenie, czy chipy projektowane z myślą o klimatyzowanych serwerowniach wytrzymają wibracje startu (od 50 do 100 g dla niektórych komponentów), próżnię, wahania temperatury i promieniowanie. Haiku sugeruje, że na tym etapie działają.

Pomysł i kolejny krok

Koncepcja Suncatcher, przedstawiona w listopadzie 2025 roku, odpowiada na ograniczenia AI, które dziś wynikają głównie z energii, chłodzenia i terenu. Na orbicie heliosynchronicznej „świt–zmierzch”, na wysokości około 650 km, panele mają według Google produkować nawet osiem razy więcej energii niż na Ziemi. Opublikowana w 2025 roku praca badawcza opisuje gromady 81 satelitów oddalonych od siebie o kilkaset metrów i połączonych laserowo. W testach laboratoryjnych łącza optyczne osiągnęły 1,6 Tb/s, a układy Trillium bombardowane protonami nie wykazały poważnych awarii do 15 krad, czyli znacznie powyżej dawki spodziewanej w pięcioletniej misji.

Google nie jest pierwsze, które uruchomiło AI na orbicie: w grudniu 2025 roku startup Starcloud, wspierany przez Nvidię, uruchomił Gemmę na GPU H100. Prawdziwy sprawdzian zaplanowano na 2027 rok, gdy dwa satelity mają wymienić dane laserem, lecąc w ścisłym szyku.