Kosmos10 lis 2026, 15:09 UTC·2 min czytania

Francja zamawia satelity szpiegowskie IRIS w Airbusie i Thales

Francuska agencja uzbrojenia DGA zamówiła w Airbusie i Thales Alenia Space dwa wojskowe satelity obserwacyjne IRIS. Kontrakt wart jest ponad 1,5 mld euro.

Artist's impression of a French military optical reconnaissance satellite orbiting above Earth. — Zdjęcie: Numerama

Francuska Generalna Dyrekcja ds. Uzbrojenia (DGA) zamówiła w Airbus Defence and Space i Thales Alenia Space budowę dwóch wojskowych satelitów obserwacyjnych IRIS. Wartość kontraktu przekracza 1,5 mld euro. Pierwszy satelita ma wejść do służby około 2033 roku.

DGA poinformowała o umowie w poniedziałek 9 listopada, zaznaczając, że została ona notyfikowana wykonawcom 5 listopada. Kwoty agencja nie podała – wynika ona z komunikatu Airbusa. Suma obejmuje projekt, produkcję i testy obu satelitów, a także stacje naziemne oraz eksploatację systemu na orbicie do końca lat 30.

Następca satelitów CSO

IRIS, czyli „instruments de renseignement et d'imagerie spatiale”, nie ma nic wspólnego z europejską konstelacją IRIS². To projekt francuskiego ministerstwa sił zbrojnych, który ma odnowić zdolności wywiadu optycznego kraju. Obecnie Francja polega na trzech satelitach Composante spatiale optique (CSO), wystrzelonych w grudniu 2018, grudniu 2020 i marcu 2025 roku. Mają one ograniczoną żywotność i nie da się ich unowocześniać na orbicie.

Zgodnie z zapowiedzią DGA system ma fotografować dowolny punkt globu w „ekstremalnie wysokiej rozdzielczości”, w dzień i w nocy, w świetle widzialnym oraz w podczerwieni. Będzie też obserwował obiekty na orbicie, by wykrywać zagrożenia w przestrzeni kosmicznej. Satelitów będzie dwa, a nie trzy jak w CSO, lecz mają mieć lepsze parametry i przejąć wszystkie dotychczasowe zadania. Nie wykluczono trzeciego egzemplarza, choć nic takiego nie ogłoszono. Satelitami pokieruje Dowództwo Kosmiczne z Tuluzy.

Opóźnienie i podział prac

Program wystartował w fazie przygotowawczej w lipcu 2019 roku, a pierwotnie zakładał pierwszego satelitę przed końcem 2030 roku. Zaktualizowana ustawa o programowaniu wojskowym, ogłoszona 16 sierpnia 2026 roku, przesunęła cel na 2035 rok, jednocześnie dokładając 3,9 mld euro do budżetu wojskowych programów kosmicznych na lata 2026–2030, czyli o 65 proc. więcej niż planowano. Satelity CSO będą więc musiały działać jeszcze co najmniej siedem lat.

Airbus dostarczy platformy obu satelitów, dużą część instrumentu optycznego pierwszego z nich oraz infrastrukturę naziemną. Thales Alenia Space opracuje instrument nowej generacji dla drugiego satelity i kluczowe elementy instrumentu pierwszego, a także włączy się w prace nad segmentem naziemnym.