Sztuczna inteligencja a bezrobocie w Hiszpanii: programiści na czele

Sztuczna inteligencja zaczyna zostawiać ślad na hiszpańskim rynku pracy, choć na razie jest to raczej rysa niż katastrofa. Do takiego wniosku doszedł zespół z barcelońskiego Institut d'Economia (IEB), który przeanalizował dane o zatrudnieniu z ostatnich pięciu lat.

W opublikowanym dokumencie roboczym badacze porównali 502 zawody na podstawie danych urzędu SEPE z okresu od stycznia 2021 do marca 2026. Na każde dziesięć dodatkowych punktów ekspozycji na AI bezrobocie w danym zawodzie wzrosło o 1,2% w ciągu 25 miesięcy po premierze ChatGPT pod koniec 2022 roku. Po tym okresie, gdy AI jest w firmach coraz bardziej obecna, wskaźnik rośnie do 1,7%. Sami autorzy przyznają jednak, że ta druga liczba jest nieprecyzyjna i należy traktować ją raczej jako wskazówkę kierunku niż dane statystyczne.

Kto jest najbardziej narażony

Do pomiaru ekspozycji zespół użył wskaźnika Anthropic, opartego na rzeczywistym wykorzystaniu Claude w poszczególnych zawodach. Na czele listy są programiści, u których AI obejmuje już 75% zadań. Za nimi plasują się operatorzy wprowadzania danych, agenci handlowi i analitycy finansowi. W pierwszej dziesiątce są też analitycy i projektanci oprogramowania oraz multimediów.

Mapa ryzyka przypomina tę z badania Anthropic, w którym nie stwierdzono wyraźnego wzrostu bezrobocia w najbardziej narażonych zawodach, choć pojawiły się sygnały mniejszego zatrudniania juniorów. Badacze z IEB mówią o „kumulacji bezrobocia rejestrowanego”, ale nie o spadku liczby zatrudnień. Innymi słowy, w tych zawodach zatrudnia się tyle samo osób, a bezrobotnych przybywa. Autorzy nie rozstrzygają, czy powodem jest napływ nowych osób, czy dłuższe poszukiwanie pracy.

Młodzi i wiek 30–39 lat

Raport BBVA Research i Fedea wskazywał wcześniej, że zatrudnienie w zawodach najbardziej narażonych na AI rośnie szybciej niż średnia. Z kolei badacze ze Stanfordu stwierdzili, że zatrudnienie osób w wieku 22–25 lat w takich zawodach jest o 19% niższe od oczekiwanego, głównie z powodu mniejszej liczby ofert. W samym Anthropic udział juniorów w rekrutacji technicznej spadł z 27% do 9% między początkiem 2025 a czerwcem 2026.

W Hiszpanii bezrobocie rośnie najmocniej wśród osób w wieku 30–39 lat: do 3,4% na każde dziesięć punktów ekspozycji w ostatnim okresie. Liczba umów dla osób poniżej 30. roku życia w tych zawodach także rośnie, choć może to wynikać z większej rotacji, a nie ze stabilniejszych miejsc pracy.