Google: Uzaydaki yapay zeka veri merkezleri Dünya'dakinden 100 kat pahalı

Google, yörüngede yapay zeka veri merkezi kurmanın maliyetinin Dünya'dakine kıyasla 100 kata kadar çıkabileceğini açıkladı. Büyük teknoloji şirketlerinin giderek daha fazla gündeme getirdiği uzay tabanlı hesaplama fikri, böylece ciddi bir ekonomik engelle karşılaşıyor.

Google'ın veri merkezi enerji birimi başkanı Amanda Peterson Corio, uzaya yönelmeden önce Dünya'daki imkânların değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı. Corio'ya göre ABD, yapay zeka altyapısını büyütmek için gereken enerjiyi sağlayabilecek kapasiteye sahip; asıl engellerden biri yeni veri merkezleri için izinlerin gecikmesi.

Project Suncatcher'da son durum

Google aynı zamanda Project Suncatcher adlı araştırma projesini sürdürüyor. Proje, geleneksel veri merkezlerinin dev binaları yerine yapay zeka işlemcileri ve güneş panelleri taşıyan bir uydu ağı kurmayı hedefliyor. Buzdolabı boyutundaki ilk uydu 1 Ekim'de yörüngeye ulaştı. Amaç, Tensor Processing Unit (TPU) işlemcilerinin radyasyon ve aşırı sıcaklık gibi uzay koşullarında çalışıp çalışamayacağını görmek.

Google, 30 Ekim'de uydunun “Hello World” adlı ilk yapay zeka testini tamamladığını duyurdu. Şirket, Gemma 4 modelinden uzayda var olmak üzerine kısa bir haiku yazmasını istedi; istek uydudaki işlemcilerle işlendi ve sonuç Dünya'ya iletildi. Uydu 4 TPU işlemci taşıyor ve en fazla 1 kilovat güç üretebiliyor. Bu da işletimi sınırlıyor: tek bir işlemci bir seferde yaklaşık 20 dakika çalışabiliyor. Google, 2027'de birbiriyle veri alışverişi yapabilen iki uydunun testini planlıyor.

Uzayda hesaplama yarışı

Rekabet yalnızca Google ile sınırlı değil. Elon Musk'ın SpaceX'i 2027 sonuna kadar yörüngede hesaplama sistemlerini test etmeyi, 2028'de ise daha geniş çaplı dağıtıma geçmeyi hedefliyor. Jeff Bezos'un Blue Origin'i, uzay veri merkezi olarak kullanılabilecek bir uydu ağı öngören Project Sunrise'ı duyurdu. Çin'in CASC'ı beş yıl içinde gigavat seviyesinde uzay hesaplama altyapısı kurmayı planlıyor; ADA Space gibi Çinli girişimler ise Three-Body Computing Constellation kapsamında şimdiden uydu fırlattı.

Bu tablo, yapay zeka yarışının yalnızca çip ve modellerle değil, onları çalıştıracak yeni konum ve enerji kaynaklarıyla da ilgili olduğunu gösteriyor. Ancak yüksek maliyet, bu fikirlerin geniş ölçekli ticari projelere dönüşmesinin önündeki ana engel olmaya devam ediyor.