Google'ın yörüngedeki TPU'su prompta Gemma ile haiku yazdı

Google, yörüngedeki bir TPU çipinde bir prompt çalıştırdı ve Gemma modelinin ürettiği haiku şeklindeki yanıtı Dünya'da aldı. Uzaya yapay zekâ veri merkezleri kurmayı hedefleyen Project Suncatcher için bu, ilk eksiksiz gösterim oldu.

Sundar Pichai, X üzerinden yaptığı duyuruda ekibin yörüngeye komut gönderdiğini, TPU'yu başlattığını, prompt'u çalıştırdığını ve ilk tam yanıtı yer istasyonunda aldığını söyledi. Paylaşıma eklenen videoya göre model, yörüngedeki bir TPU'nun gözünden haiku yazmakla görevlendirildi. Google'ın açık modeli Gemma şu yanıtı verdi: "Blue marble below, Data streams in silent grace, Starlight feeds my core." Dizeler 5-7-5 hece ölçüsüne uyuyor.

Buzdolabı boyutunda prototip

Prototip uydu, 1 Ekim 2026'da SpaceX'in Kaliforniya'daki Vandenberg üssünden kalkan Transporter-18 ortak yolculuk görevi ile fırlatıldı. MVP (Minimum Viable Product) adı verilen uydu, Dünya gözlem uyduları işleten Planet ile birlikte geliştirildi. Buzdolabı büyüklüğündeki uyduda yaklaşık bir kilovatlık güneş paneliyle çalışan, Trillium nesli dört TPU bulunuyor.

Google uçuşu en baştan asgari bir test olarak tanımlamıştı: klimalı salonlar için tasarlanan çiplerin fırlatma titreşimine (bazı bileşenlerde 50 ile 100 g arası), boşluğa, sıcaklık farklarına ve radyasyona dayanıp dayanmadığı sınanıyor. Haiku, çiplerin bu aşamada dayandığını gösteriyor.

Fikir ve sıradaki sınav

Kasım 2025'te tanıtılan Suncatcher, yapay zekânın artık çiplerden çok elektrik, soğutma ve arazi sorunuyla karşılaştığı tespitine dayanıyor. Google'a göre yaklaşık 650 km irtifadaki "şafak-alacakaranlık" güneş eşzamanlı yörüngede güneş panelleri yerdekine kıyasla sekiz kata kadar fazla enerji üretebiliyor. 2025'te yayımlanan araştırma, birbirine birkaç yüz metre mesafede uçan ve lazerle bağlanan 81 uydudan oluşan kümeler öngörüyor. Test düzeneğinde optik bağlantılar saniyede 1,6 terabite ulaştı; protonlarla bombardıman edilen Trillium TPU'lar ise 15 krad'a kadar belirgin bir arıza göstermedi. Bu, beş yıllık görevde beklenen dozun çok üzerinde.

Google, yörüngede yapay zekâyı konuşturan ilk şirket de değil: Aralık 2025'te Nvidia destekli Starcloud, yörüngedeki bir H100 GPU'da Gemma'yı çalıştırmıştı. Asıl sınav 2027'de: iki uydunun sıkı bir formasyonda uçarken lazerle veri alışverişi yapması planlanıyor.