Uzay3 Kas 2026 13:15 UTC·1 dk okuma

Google'ın Gemma 4 modeli Project Suncatcher için yörüngede haiku yazdı

Google, bir uydudaki TPU çipleri üzerinde çalışan yapay zekâ modelinin yörüngede haiku ürettiğini duyurdu. Bu, uzayda güneş enerjili veri merkezlerine ilk adım.

Artist's concept of a small satellite in Earth orbit with solar panels, symbolizing Google's space-based AI computing experiment. — Görsel: ギズモード・ジャパン

SUMO

Dialo

ediviewer

Google, 30 Ekim'de bir uyduya yerleştirilen yapay zekâ modelinin haiku yazdığını ve yanıtın yeryüzünde alındığını açıkladı. Kullanılan model Gemma 4 oldu. Yerden, uzay temalı bir haiku yazması istendi.

Gelen üç dizelik yanıt şöyleydi: “Blue marble below / Data streams in silent grace / Starlight feeds my core”. Yanıt, uydu Norveç'e bağlı Svalbard takımadalarının üzerinden geçerken alındı. Google'a göre bu, veri merkezi sınıfı TPU çipleriyle Dünya yörüngesinde bir yapay zekâ yanıtının üretildiği ilk örnek.

Uzayda veri merkezi fikri

Deney, Project Suncatcher kapsamında yapıldı. Yapay zekâ veri merkezleri çok büyük miktarda elektrik tüketiyor. Google bu nedenle uzaydaki güneş ışığına yöneldi: Alçak Dünya yörüngesinde, neredeyse kesintisiz güneş alan yörüngeler seçilirse yer yüzeyine göre daha uzun süre güneş enerjisinden yararlanılabiliyor.

Hedef, güneş enerjisiyle çalışan birden fazla uyduya TPU yerleştirmek ve bunları lazer iletişimiyle birbirine bağlamak. Uydular veri alışverişi yaparak büyük ölçekli yapay zekâ işlemlerini birlikte yürütecek.

Google projeyi Kasım 2025'te duyurmuştu. 1 Ekim 2026'da ise uydu görüntüleme alanında çalışan Planet ile birlikte geliştirilen prototip uydular, SpaceX roketiyle fırlatıldı.

Çözülmesi gereken sorunlar

Önde ciddi engeller var. Uzayda radyasyon Dünya'dakinden güçlü olduğundan, çiplerin sorunsuz çalışmaya devam edip etmeyeceği test edilmeli. Soğutma da büyük bir mesele: Yapay zekâ çipleri hesaplama sırasında ısınır, ancak boşlukta ısıyı taşıyacak hava yok. Google, ısı yayıcı paneller gibi yöntemleri araştırıyor.

Şirket önümüzdeki dönemde yörüngede sıcaklık değişimlerini ve radyasyon etkisini ayrıntılı inceleyecek. 2027'de ise iki uydunun birbirine bağlanacağı bir deney hedefleniyor.