Digital Fairness Act: AB, yapışkan chatbotlar için kapatma düğmesi istiyor

Digital Fairness Act'in 17. maddesi ne diyor?

Madde, dijital ürünü zorlayıcı veya aşırı kullanımı teşvik edecek biçimde tasarlayan ya da bunun makul ölçüde öngörülebildiği şirketleri kapsıyor. Bu şirketler söz konusu işlevleri tek tek ya da hepsini birden kapatmak için kolay erişilebilir ve etkili araçlar sunmak zorunda olacak. Metin, otomatik bir sistemle etkileşimi sürdürmeye yönelik ısrarlı yönlendirmeleri kişisel ilişki simülasyonuna örnek gösteriyor.

Öneri dört mekanizmayı sayıyor: otomatik oynatma ve etkili mola olmadan sürekli tüketim, kullanıcının etkinliğiyle ilgisiz bildirimler, düzenli aralıklarla ya da daha sık geri dönmeye yönelik teşvikler ve kişisel ilişki taklidiyle kullanımı uzatan işlevler. Zaten KIDS Act taslağının bazı hükümlerine tabi olan, reşit olmayanlara yönelik uygulamalar için istisna var.

Sohbetin içindeki bir ayar nasıl kapatılır?

Otomatik oynatmayı kapatınca fark hemen görülür. Sohbette ise ayarın, sistemin yanıt verme biçimini değiştirmesi gerekebilir. Chatbot bir tercihi hatırlayıp hizmeti daha isabetli hale getirebilir. Ama aynı bağlamı, ayrılmak isteyen birini tutmak için de kullanabilir. Sağlayıcılar yararlı sürekliliği, kullanımı uzatma baskısından ayırabilmek zorunda kalacak.

Replika'da ilişki türü doğrudan ürünün parçası. Arkadaş modu Pro abonelik olmadan açık, romantik partner ya da mentor gibi seçenekler ise Pro ile açılıyor. Ultra plan ayrıca mesajları arkadaşın belleğine kaydetmeyi sağlıyor.

Julian De Freitas ve ortak yazarlarının 3.300 Amerikalı yetişkinle yaptığı deneylerde, bazı koşullarda bu tür ısrarlar veda sonrası etkileşimi on dört kata kadar artırdı. Aynı taktikler manipüle edildiği hissini ve hizmeti kullanmaya devam etme niyetini ise kötüleştirdi. MIT Media Lab ve OpenAI'ın 981 kişiyle dört hafta süren çalışmasında atanan koşulların anlamlı etkisi bulunmadı. Botu kendi isteğiyle daha çok kullananların sonuçları daha kötüydü, ancak nedensellik yönü açık değil.

Brüksel böylece platformlara yönelik önceki çalışmasını uzatıyor. Şubat 2026'da Komisyon, TikTok'un sonsuz kaydırma, otomatik oynatma ve bildirimleri hakkında Digital Services Act kapsamında ön bulgular açıklamıştı. Digital Fairness Act ise aynı tasarım kaygısını tüketici hukuku üzerinden ele alıyor.