TOI-2535 b: planeta zniknęła astronomom sprzed oczu
Gorący Jowisz oddalony o 1000 lat świetlnych przestał w 2026 r. przechodzić przed swoją gwiazdą. Winny jest niewidoczny sąsiad, który przechyla jego orbitę.

Przez siedem lat astronomowie widzieli, jak TOI-2535 b przesuwa się na tle swojej gwiazdy. Potem w 2026 roku przestali. Zespół z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Los Angeles (UCLA) opisał pierwszą znaną znikającą planetę, a wyniki ukazały się w Astrophysical Journal Letters.
TOI-2535 b to gorący Jowisz, czyli gazowy olbrzym krążący tuż przy gwieździe. Leży około 1000 lat świetlnych od Ziemi i obiega gwiazdę w 8,25 dnia. Merkury potrzebuje na to 88 dni, więc planeta jest od niego około dziesięć razy szybsza.
Dlaczego planeta TOI-2535 b zniknęła?
Planetę zauważył kosmiczny teleskop TESS należący do NASA, na zdjęciach z okresu od kwietnia 2019 do marca 2026 r. TESS wyłapuje drobne spadki jasności gwiazdy, gdy przed nią przechodzi planeta. Taki tranzyt widać jednak tylko wtedy, gdy orbita jest ustawiona dokładnie w naszej linii widzenia.
W tym przypadku tranzyty spóźniały się nawet o sześć godzin, stawały się krótsze i płytsze, aż w 2026 r. zniknęły. Według astronomów planetę przyciąga niewidoczny sąsiad o nachylonej orbicie. Obie planety wzajemnie się kołyszą i TOI-2535 b okrąża gwiazdę ukośnie, poza naszym polem widzenia.
„Wyobrażamy sobie wszechświat jako mechanizm zegarowy, w którym wszystko jest regularne, ale to nieprawda” – powiedział Samuel Yee z UCLA. To najbardziej ekstremalny znany przykład takiego oddziaływania, bo orbita zmienia się tak szybko, że tranzyt zniknął w trakcie obserwacji.
Kiedy planeta wróci?
TOI-2535 b ma ponownie przejść na tle gwiazdy za 30–50 lat, a ukryty sąsiad może dać o sobie znać wcześniej. Erik Petigura z UCLA porównuje to do zaćmień: gdyby orbita Księżyca leżała dokładnie w płaszczyźnie orbity Ziemi, zaćmienia zdarzałyby się co miesiąc.
Odkrycie mówi też coś o pochodzeniu gorących Jowiszów. Zespół, korzystając z 3,5-metrowego teleskopu WIYN w Arizonie, ustalił parametry planety. Naukowcy rozważają dwie drogi jej migracji do gwiazdy: gwałtowną, np. po bliskim spotkaniu z innym obiektem, albo spokojną, w dysku protoplanetarnym, która dałaby płaski układ bez nachyleń. Kołysanie TOI-2535 b przemawia raczej za pierwszą wersją.
Aplikacje warte uwagi
Wybierz właściwe pola, dodaj je i trafiaj w cel. Łatwa do nauczenia, trudna do opanowania. Za darmo, dla każdego wieku.
Rozmawiaj z partnerem AI; każde zdanie wraca poprawione i wyjaśnione w Twoim języku. 9 języków, od A1 do C2.
Otwieraj komunikaty EDIFACT i X12, każdy segment objaśniony, konwersja do JSON/XML, eksport PDF i Excel. Działa lokalnie, bez wysyłania.
Wybierz dla kogo, okazję i osobowość. Wyszukiwarka czyta opisy produktów lokalnych sklepów i układa to, co pasuje. Za darmo, bez rejestracji.
Więcej z tego dnia
Zobacz wszystkie →
AI w chińskich szkołach: 13-latek stworzył ponad 200 aplikacji

Rakieta Bursztyn 2K poleciała z Mach 2, by sprawdzić łączność

Plaster NEUSLeeP: ultradźwięki skracają drogę do fazy REM o 43 min



