Osegi
Nauka·1 min czytania

Rub al-Chali: pustynia w Arabii miała jezioro i hipopotamy

125 tys. lat temu na Pustym Obszarze w Arabii Saudyjskiej leżało słodkowodne jezioro o powierzchni 340 km². Nad brzegiem żyły hipopotamy, a ludzie robili broń z krzemienia.

Wide view of the dry sand dunes of the Rub' al-Khali desert in southern Saudi Arabia, where a freshwater lake once stood.
Zdjęcie: xataka.com

Dziś Rub al-Chali, czyli Pusty Obszar na południu Arabii Saudyjskiej, to jedno z najsuchszych i najbardziej niegościnnych morzy piasku na świecie. Tymczasem 125 tysięcy lat temu na jego południowo-zachodnim skraju rozciągało się słodkowodne jezioro o powierzchni 340 kilometrów kwadratowych, otoczone łąkami i palmami. Nad jego brzegami obok hipopotamów i olbrzymich bawołów mieszkali ludzie.

Tak wynika z nowego badania opublikowanego na początku listopada w czasopiśmie „Science”. Dotyczy ono stanowiska Uruq al-Julaybah w dorzeczu dawnego jeziora Mundafan. Zespół połączył satelitarne modelowanie terenu, analizę osadów i dane geomorfologiczne, żeby odtworzyć wygląd jeziora w ostatnim okresie międzylodowcowym. Miało do 29 metrów głębokości, a wokół rosła roślinność nadbrzeżna i otwarta sawanna.

Co żyło nad jeziorem Mundafan?

Podczas systematycznych przeszukiwań terenu badacze udokumentowali ponad 500 skamieniałości roślin, bezkręgowców i kręgowców w ponad 130 punktach stanowiska. Wśród zwierząt są te, które zwykle towarzyszą stałym zbiornikom wody: hipopotamy, bawoły długorogie, wielbłądy i strusie.

To wpisuje się w zjawisko zwane „zieloną Arabią”. Badanie opublikowane w „Nature” w 2025 roku wykazało, że Półwysep Arabski przeszedł co najmniej sześć dużych faz wilgotnych w ciągu ostatnich ośmiu milionów lat. Napędzały je przesunięcia systemów monsunowych, które zamieniały wydmy w korytarze dla zwierząt.

Krzemienne groty, a może i trucizna

Na stanowisku znaleziono 5511 kamiennych narzędzi większych niż dwa centymetry. Ponad 96 proc. wykonano z krzemienia techniką lewaluaską. Dzięki trójwymiarowemu składaniu elementów i badaniom mikroskopowym udało się wykryć rzadkie na stanowiskach pod gołym niebem tej wielkości pozostałości organiczne. Ślady żywicy i tkanki drzewnej pokazują, że krzemienne groty osadzano w drewnianych drzewcach, tworząc broń złożoną.

Na narzędziach znaleziono też pozostałości toksycznych roślin. Jeśli to się potwierdzi, będzie to jeden z najwcześniejszych takich dowodów w Arabii Saudyjskiej. Dotąd uważano, że pierwsza zatruta broń pojawiła się około 60 tysięcy lat temu, więc odkrycie cofnęłoby tę datę do 125 tysięcy lat.

Aplikacje warte uwagi

SUMO: łamigłówka liczbowa

Wybierz właściwe pola, dodaj je i trafiaj w cel. Łatwa do nauczenia, trudna do opanowania. Za darmo, dla każdego wieku.

Tagi:saudi arabiarub al-khaligreen arabiaarchaeologypaleolithicscience journal

Więcej z tego dnia

Zobacz wszystkie →

Więcej w kategorii: Nauka

Zobacz wszystkie →