Rub al-Chali: pustynia w Arabii miała jezioro i hipopotamy
125 tys. lat temu na Pustym Obszarze w Arabii Saudyjskiej leżało słodkowodne jezioro o powierzchni 340 km². Nad brzegiem żyły hipopotamy, a ludzie robili broń z krzemienia.

Dziś Rub al-Chali, czyli Pusty Obszar na południu Arabii Saudyjskiej, to jedno z najsuchszych i najbardziej niegościnnych morzy piasku na świecie. Tymczasem 125 tysięcy lat temu na jego południowo-zachodnim skraju rozciągało się słodkowodne jezioro o powierzchni 340 kilometrów kwadratowych, otoczone łąkami i palmami. Nad jego brzegami obok hipopotamów i olbrzymich bawołów mieszkali ludzie.
Tak wynika z nowego badania opublikowanego na początku listopada w czasopiśmie „Science”. Dotyczy ono stanowiska Uruq al-Julaybah w dorzeczu dawnego jeziora Mundafan. Zespół połączył satelitarne modelowanie terenu, analizę osadów i dane geomorfologiczne, żeby odtworzyć wygląd jeziora w ostatnim okresie międzylodowcowym. Miało do 29 metrów głębokości, a wokół rosła roślinność nadbrzeżna i otwarta sawanna.
Co żyło nad jeziorem Mundafan?
Podczas systematycznych przeszukiwań terenu badacze udokumentowali ponad 500 skamieniałości roślin, bezkręgowców i kręgowców w ponad 130 punktach stanowiska. Wśród zwierząt są te, które zwykle towarzyszą stałym zbiornikom wody: hipopotamy, bawoły długorogie, wielbłądy i strusie.
To wpisuje się w zjawisko zwane „zieloną Arabią”. Badanie opublikowane w „Nature” w 2025 roku wykazało, że Półwysep Arabski przeszedł co najmniej sześć dużych faz wilgotnych w ciągu ostatnich ośmiu milionów lat. Napędzały je przesunięcia systemów monsunowych, które zamieniały wydmy w korytarze dla zwierząt.
Krzemienne groty, a może i trucizna
Na stanowisku znaleziono 5511 kamiennych narzędzi większych niż dwa centymetry. Ponad 96 proc. wykonano z krzemienia techniką lewaluaską. Dzięki trójwymiarowemu składaniu elementów i badaniom mikroskopowym udało się wykryć rzadkie na stanowiskach pod gołym niebem tej wielkości pozostałości organiczne. Ślady żywicy i tkanki drzewnej pokazują, że krzemienne groty osadzano w drewnianych drzewcach, tworząc broń złożoną.
Na narzędziach znaleziono też pozostałości toksycznych roślin. Jeśli to się potwierdzi, będzie to jeden z najwcześniejszych takich dowodów w Arabii Saudyjskiej. Dotąd uważano, że pierwsza zatruta broń pojawiła się około 60 tysięcy lat temu, więc odkrycie cofnęłoby tę datę do 125 tysięcy lat.
Aplikacje warte uwagi
Wybierz właściwe pola, dodaj je i trafiaj w cel. Łatwa do nauczenia, trudna do opanowania. Za darmo, dla każdego wieku.
Rozmawiaj z partnerem AI; każde zdanie wraca poprawione i wyjaśnione w Twoim języku. 9 języków, od A1 do C2.
Otwieraj komunikaty EDIFACT i X12, każdy segment objaśniony, konwersja do JSON/XML, eksport PDF i Excel. Działa lokalnie, bez wysyłania.
Wybierz dla kogo, okazję i osobowość. Wyszukiwarka czyta opisy produktów lokalnych sklepów i układa to, co pasuje. Za darmo, bez rejestracji.
Więcej z tego dnia
Zobacz wszystkie →
EMIAS: skrypt do przeglądarki łapie odwołane wizyty u lekarza

GovTech Deutschland: krytycy zarzucają stowarzyszeniu podważanie IT państwa

Windows Insider: zarządzanie kluczami FIDO2 i zdalna blokada PC

Meta Direct: wiadomości z Instagrama w osobnej aplikacji w Turcji
Więcej w kategorii: Nauka
Zobacz wszystkie →
Ponkhiraj: solarny pojazd do nawadniania w Bangladeszu tańszy 10 razy

TOI-2535 b: planeta zniknęła astronomom sprzed oczu

Plaster NEUSLeeP: ultradźwięki skracają drogę do fazy REM o 43 min
