Osegi
Nauka·2 min czytania

Kwantowa weryfikacja pozycji wykrywa fałszowanie lokalizacji

Fizycy z NIST użyli splątanych fotonów, by sprawdzić, gdzie naprawdę jest odległa strona. Zwykłe sztuczki zawodzą, bo danych kwantowych nie da się skopiować.

A laboratory optical table with laser beams and photon detectors used for a quantum entanglement experiment.
Zdjęcie: Gizmodo

Ktoś dzwoni i podaje się za pracownika twojego banku. Skąd masz wiedzieć, że faktycznie jest tam, gdzie twierdzi? Fizycy znaleźli sposób, który opiera się na dziwactwach świata kwantowego, a nie na wierze na słowo. To kwantowa weryfikacja pozycji.

Zespół Kristera Shalma z amerykańskiego Narodowego Instytutu Standardów i Technologii (NIST) opisał w „Nature” pierwszy tego typu eksperyment. Dwie zaufane strony, tak zwani weryfikatorzy, sprawdzają prawdziwe położenie trzeciej, której nie ufają. Atakujący korzystający z klasycznych metod nie może tego oszukać, bo informację kwantową można zmierzyć tylko raz i nie da się jej skopiować.

Jak działa kwantowa weryfikacja pozycji?

Każdy weryfikator wysyła w miejsce, w którym rzekomo znajduje się „dowodzący”, losowe bity oraz foton niosący unikatową informację kwantową. Oba fotony są splątane, a ich korelacje, jak wyjaśnia Shalm, da się w pełni odtworzyć tylko przy pomiarze obu cząstek. Na podstawie bitów dowodzący wybiera sposób pomiaru fotonu i odsyła wynik.

Jeśli odpowiedź wróci w oknie czasowym wyznaczonym przez prędkość światła, a statystyka korelacji się zgadza, weryfikatorzy wiedzą, że nikt nie kłamie o miejscu. Shalm porównuje to do kwantowego sonaru: delfiny oceniają odległość po czasie powrotu dźwięku, a zespół po czasie sygnałów ustala, gdzie wykonano pomiar.

Co pokazał test

Weryfikatorzy stali około 195 metrów od siebie. Zespół przeprowadził 30 milionów rund protokołu, korzystając z mniej więcej dwóch minut danych. Test przeszedł tzw. bezlukowy test Bella, który według NIST dowodzi, że splątane fotony są skorelowane silniej, niż pozwala fizyka klasyczna.

Davide Bacco z Uniwersytetu Florenckiego napisał w komentarzu do pracy, że to pierwsze takie sprawdzanie pozycji z bezpieczeństwem niezależnym od urządzeń, z bardzo wąskim „obszarem certyfikowanym”, mniejszym, niż potrafi osiągnąć jakikolwiek schemat klasyczny. Zastrzega jednak, że przy odpowiednich zasobach kwantowych oszust nadal może podrobić położenie. Splątanie jest więc obosiecznym mieczem.

Shalm chciałby przetestować protokół na większych dystansach. Sprzęt jest bardzo specjalistyczny i drogi, więc jeśli metoda trafi do użytku wkrótce, to raczej do serwerów finansowych i centrów danych. „Jest jeszcze mnóstwo pracy”, przyznaje.

Aplikacje warte uwagi

SUMO: łamigłówka liczbowa

Wybierz właściwe pola, dodaj je i trafiaj w cel. Łatwa do nauczenia, trudna do opanowania. Za darmo, dla każdego wieku.

Tagi:quantum position verificationnistentanglementquantum securitynature

Więcej z tego dnia

Zobacz wszystkie →

Więcej w kategorii: Nauka

Zobacz wszystkie →