Osegi
Nauka·1 min czytania

Welopō‘ai: potrójny układ gwiazd 27,6 roku świetlnego od Ziemi

Astronomowie znaleźli 27,6 roku świetlnego od nas układ z czerwonym karłem i dwoma białymi karłami. Zdaniem jednego z badaczy nie powinien istnieć.

Artist's illustration of a red dwarf orbiting a close white dwarf, with a second white dwarf far away in the distance.
Zdjęcie: Benchmark.pl

Welopō‘ai to układ gwiazd tuż za rogiem, 27,6 roku świetlnego od Ziemi, który według jednego z odkrywców w ogóle nie powinien istnieć. Tworzą go czerwony karzeł i dwa białe karły.

Na trop wpadł zespół z Université de Montréal. Badacze śledzili czerwonego karła TYC 3980-1081-1 spektrografem SPIRou na teleskopie Canada-France-Hawai‘i, szukając planet pozasłonecznych. Zauważyli wahania prędkości gwiazdy, które nie pasowały do sygnału planety. Dalsza analiza ujawniła bardzo słabego białego karła, oddalonego na niebie o około 0,6 sekundy kątowej i wyraźnie ciemniejszego od czerwonego towarzysza.

Obserwacje teleskopem Gemini North potwierdziły, że obiekt należy do układu. Jego masa to około 0,618 masy Słońca, więc jest jednym z dokładniej „zważonych” białych karłów w promieniu 65 lat świetlnych. Czerwony karzeł ma 0,419 masy Słońca, a wewnętrzna para krąży wokół wspólnego środka w 9,8 roku. Trzeci składnik, drugi biały karzeł znany wcześniej, znajduje się około 124 jednostek astronomicznych dalej.

Dlaczego ten układ nie powinien istnieć?

Biały karzeł to wygasły, gęsty pozostałość po gwieździe. Ten wewnętrzny musiał kiedyś spęcznieć do postaci olbrzyma, a mimo to czerwony karzeł przetrwał na szerokiej orbicie. Trudno to jednoznacznie wyjaśnić. Prof. Patrick Dufour z Université de Montréal powiedział: „Ten układ nie powinien istnieć. Nie mamy jasnego wyjaśnienia, jak się uformował”. Podobnego układu z dwoma białymi karłami nie znamy w promieniu 100 lat świetlnych od Słońca.

Co dalej z Welopō‘ai?

Badacze zauważyli też możliwy nadmiar promieniowania podczerwonego wokół wewnętrznego białego karła. Mógłby on oznaczać dysk pyłowy, ale na razie brakuje potwierdzenia. Sprawdzić to mogą przyszłe obserwacje, między innymi teleskopem Jamesa Webba, oraz dane z satelity Gaia. Wyniki opublikowano w czasopiśmie Astronomy & Astrophysics.

Aplikacje warte uwagi

SUMO: łamigłówka liczbowa

Wybierz właściwe pola, dodaj je i trafiaj w cel. Łatwa do nauczenia, trudna do opanowania. Za darmo, dla każdego wieku.

Tagi:welopoaiwhite dwarfred dwarftriple star systemspirouastronomy

Więcej z tego dnia

Zobacz wszystkie →

Więcej w kategorii: Nauka

Zobacz wszystkie →
Welopō‘ai: potrójny układ z dwoma białymi karłami · Osegi