Osegi
Nauka·2 min czytania

Asteroida 1998 KY26 przyspiesza, ale nie przez lód wodny

Mała asteroida wciąż zbacza z wyliczonej orbity. Nowe badanie Georgia Tech pokazuje, że winny nie jest ukryty lód wodny, bo skała jest na to za ciepła.

Artist's impression of a small, bright rocky asteroid spinning in space with sunlight falling on its surface.
Zdjęcie: t3n Magazin

Asteroida 1998 KY26 od lat zbacza z wyliczonej trasy, a astronomowie próbowali to tłumaczyć lodem, który miałby parować w jej wnętrzu. Nowe badanie z Georgia Institute of Technology w Atlancie mówi: to się nie trzyma kupy. Skała jest po prostu za ciepła.

Obiekt porusza się nie tylko pod wpływem grawitacji. Prostopadle do swojej orbity wokół Słońca działa na niego dodatkowe przyspieszenie niegrawitacyjne. Część badaczy podejrzewała ulatniający się lód wodny, czyli tak zwaną „ciemną kometę”: ciało wyglądające jak zwykła skalista asteroida, ale odpychane przez uciekający gaz jak przez małe dysze. Korbin Hansen i Masatoshi Hirabayashi zbudowali trójwymiarowy model przewodzenia ciepła od powierzchni po jądro i opisali wyniki w czasopiśmie „Icarus”.

Dlaczego lód wodny nie wchodzi w grę

Według symulacji nawet w najzimniejszych miejscach średnia temperatura w ciągu jednego okrążenia Słońca wynosi co najmniej 212 kelwinów, czyli minus 61 stopni Celsjusza. Lód w próżni, nawet pod warstwą skały, utrzymuje się długo tylko poniżej 145 kelwinów (minus 128 stopni). Gdyby to parujący lód napędzał asteroidę, musiałaby tracić około 0,03 grama wody na sekundę i wyczerpałaby zapasy w 62 lata. Nawet jednoprocentowy udział wody zniknąłby w nieco ponad 2000 lat. Do tego szybko wirujący obiekt to prawdopodobnie jednolity blok skały, który przewodzi ciepło znacznie lepiej niż luźna kupa gruzu.

Co naprawdę ją popycha

Pomysł z lodem wziął się ze starych danych: od końca lat 90. uważano, że asteroida ma około 30 metrów. Obserwacje zespołu Toniego Santany-Rosa z Uniwersytetu w Alicante, wykonane teleskopami ESO i opisane w „Nature Communications” we wrześniu 2025 roku, pokazały, że ma tylko 11 metrów i obraca się raz na 5,35 minuty. Jest około dwadzieścia razy lżejsza, a jej jasna, uboga w żelazo powierzchnia odbija 55 procent światła. Zespół Davide’a Farnocchii z JPL NASA wyliczył w „The Astrophysical Journal Letters”, że wystarczą ciśnienie promieniowania słonecznego i efekt Jarkowskiego, czyli słaby odrzut od opóźnionego wypromieniowania ciepła.

Zastrzeżenie: także nowy model opiera się na założeniach i nie wiadomo, jak długo asteroida krąży po obecnej orbicie, która zbliża ją do Słońca na odległość nieco mniejszą niż dystans Ziemia-Słońce. Pewność da sonda Hayabusa 2 agencji JAXA, która jest już w drodze i dotrze tam w lipcu 2031 roku.

Dla inżynierów JAXA to kłopot, bo misję planowano dla celu około trzy razy większego i obracającego się o połowę wolniej. Na małym, suchym głazie poza biegunami siła odśrodkowa przewyższa przyciąganie własne, więc podejście, a zwłaszcza lądowanie, staje się ryzykowne. Wzbity materiał lub niekontrolowane odbicie mogą uszkodzić instrumenty.

Aplikacje warte uwagi

SUMO: łamigłówka liczbowa

Wybierz właściwe pola, dodaj je i trafiaj w cel. Łatwa do nauczenia, trudna do opanowania. Za darmo, dla każdego wieku.

Tagi:asteroid1998 ky26hayabusa 2jaxadark cometyarkovsky effect

Więcej z tego dnia

Zobacz wszystkie →

Więcej w kategorii: Nauka

Zobacz wszystkie →