Webb Teleskobu boş görünen gökyüzünde gizemli emisyon çizgisi buldu

James Webb Uzay Teleskobu (JWST) ile çalışan bir gökbilimci ekibi beklenmedik bir sinyalle karşılaştı. Büyük Patlama'dan kısa süre sonra oluşmuş eski cisimleri arayan araştırmacılar, kimliği belirsiz bir kaynaktan gelen parlak bir emisyon çizgisi tespit etti. Bulgular, The Astrophysical Journal dergisinde yayımlanan yeni bir makalede yer alıyor.

Sinyal, güney gökyüzündeki Fırın (Fornax) takımyıldızında, ilk bakışta boş görünen bir bölgeden geldi. Hubble ve Webb teleskoplarıyla daha önce yapılan gözlemlerde bu konumda herhangi bir cisim görülmemişti. Buna rağmen ışık, yaklaşık üç ay arayla yapılan iki gözlemde de kaydedildi.

Yedi sinyal, biri açıklanamadı

Minnesota Üniversitesi'nden astrofizikçi Mason Huberty'nin makalesine göre ekip henüz görülmemiş cisimleri arıyordu. Webb'in yakın kızılötesi spektrografı NIRSpec ile bilinen cisimlerin ışığı ayıklandı ve veride emisyon çizgisi olup olmadığına bakıldı. Yedi sinyal bulundu; altısı uzak galaksilerle ilişkilendirildi.

Yedinci sinyal ise farklıydı. 2023 Ağustos ve Kasım aylarında, 88 gün arayla yapılan iki gözlemde tek ve parlak bir çizgi olarak göründü. Bu aralıkta başka bir emisyon çizgisi saptanmadı. Üstelik yalnızca bu çizginin parlaklığı bile önceki gözlemlerde fark edilmesine yetecek düzeydeydi.

Olası açıklamalar

Emisyon çizgisi, atom ve moleküllerin belirli bir dalga boyunda yaydığı ışığın tayfta parlak bir çizgi olarak görünmesidir. Gökbilimciler bunu bir cismin bileşimini, uzaklığını ve hareketini çözmek için kullanır. Ancak yalnızca dalga boyu yeterli değildir: genişleyen evren ışığı uzatır, dolayısıyla kızılötesi foton çok uzak bir cisimden de, baştan düşük enerjiyle yayan daha yakın bir cisimden de gelmiş olabilir.

Ekip, kaynağın Büyük Patlama'dan birkaç yüz milyon yıl sonra oluşan ilkel bir galaksi olabileceğini belirtiyor; ancak böyle bir cismin daha önce yakalanmış olması gerekirdi. Bir diğer olasılık, faaliyeti zayıflamış, karadelikle beslenen bir aktif galaksi çekirdeği. Bu durumda ise başka emisyon çizgileri de beklenirdi. Üçüncü ihtimal, bir yıl kadar önceki görüntülerde hiçbir şey görünmemesini açıklayabilecek, bir yıldızın karadelik tarafından parçalanması gibi kısa ömürlü bir olay.

Kaynağı ne olursa olsun, bu cisim son derece alışılmadık ve uç fiziksel koşulları anlamak için ipucu sunuyor.