University of Kentucky çalışanına dini gerekçeyle yapay zekâ muafiyeti

University of Kentucky'de idari personel olarak çalışan David Durman, işinde yapay zekâ kullanmak zorunda kalmayacak. Üniversite, dini gerekçeye dayanan muafiyet talebini kabul etti. Kendisini hümanist olarak tanımlayan Durman, yapay zekânın ahlaki davranma yetisini zayıflattığını savunuyor.

Süreç, üniversitenin çalışanlardan yapay zekâyı iş akışlarına dâhil etmesini istemesiyle başladı. Durman, günlük işlerdeki düşünme sürecini bir sohbet botuna devretmesinin beklendiğini hissetti ve bunu inançlarına aykırı buldu. “Bir durumu işim, etiğim ve insanlarla ilişkilerim çerçevesinde enine boyuna düşünme süreci, ahlaklı bir insan olarak gelişimimin temel parçası” diyen Durman, bu emeği zahmetli olsun olmasın başkasına devretmenin ahlaki davranma yetisini zedelediğini söyledi.

Federal yasa üzerinden başvuru

Durman, American Humanist Association'ın desteğiyle, çalışanların dini inançları doğrultusunda iş koşullarında değişiklik talep etmesine olanak tanıyan bir federal yasaya dayanarak başvurdu. Üniversite eylül ayında talebi onayladı. Dernek temsilcileri, Durman'ın bu tür bir yapay zekâ muafiyeti alan ilk hümanist olduğunu düşünüyor.

Durman yalnız değil. Yeni kurulan Association for Human Mathematics çatısında toplanan çok sayıda matematikçi, bu alanın insan elinde kalması gerektiğini savunuyor. Kısa süre önce OpenAI, araştırmacıların şimdiye dek çözemediği matematik problemlerini kanıtlayan ya da çürüten 722 makaleyi bir anda yayımlamıştı. Dernek, matematikteki ilerlemenin dikkatli düşünmeden doğan insan uzmanlığı gerektirdiğini belirtiyor.

Endişenin araştırma temeli var

Microsoft ve Carnegie Mellon University'nin bir çalışmasında, işte veri ve bilgi analiz eden 319 kişiye yapay zekâ alışkanlıkları soruldu. Kullanıcılar yapay zekânın yeteneklerine ne kadar çok güvenirse, işi ona o kadar bağımsız yürüttürdü. Bu da sonradan kontrol yapılmadan araçlara aşırı bağımlılığa yol açabilir ve eleştirel düşünme becerisini zayıflatabilir.

Durman daha da ileri giderek yapay zekânın toplumu olumsuz etkileyebileceğinden endişe ediyor. Hümanist olarak insanın kendini gerçekleştirmesine önem verdiğini, bu teknolojinin ise buna ters düştüğünü söylüyor. Papa XIV. Leo da bu yıl başında yayımladığı genelgede yapay zekânın demokrasiyi ve insan onurunu zayıflatabileceği, kötüye kullanılırsa küçük bir elite ek güç verebileceği uyarısında bulunmuştu.