Rusya vergi dairesi FNS, serbest çalışanların gizli gelirleri için skor modeli test ediyor

Rusya Federal Vergi Servisi (FNS), serbest çalışanların gelir gizlemesini tespit etmek için bir skorlama modeli test ediyor. Kurum, müşterilere daha önce hizmet veya mal karşılığı düzenlenen fişleri “Moy Nalog” (Benim Vergim) uygulamasında yasa dışı biçimde iptal edenleri izliyor.

2026'nın başından bu yana yaklaşık 3 bin serbest çalışan sorumlu tutuldu. Kesilen cezaların toplamı yaklaşık 300 milyon ruble oldu.

Model nasıl çalışıyor

Yeni model, mesleki gelir vergisi (NPD) mükellefleri arasında fişleri usulsüz iptal edenleri belirlemeyi amaçlıyor. Sistem, serbest çalışanların ortakları olan dijital aracı platformlar veya bankalar tarafından yapılan fiş iptallerini de dikkate alıyor.

Gelir gizleme için ceza öngörülüyor. İlk ihlalde serbest çalışan işlem tutarının %20'sini, tekrarında ise %100'ünü ödemek zorunda.

Sorunun arka planı

Beyan edilmeyen gelir meselesi daha önce de gündeme gelmişti. Çalışma ve Sosyal Koruma Bakanı Anton Kotyakov, NPD mükelleflerinin beyan ettiği kazançların endişe yarattığını, bir kısmının asgari ücretten az kazandığını söylemişti. Sayıştay 2025'te hükümete, FNS'nin serbest çalışanların ödemelerini izleyebilmesi için özel vergi rejiminin koşullarını değiştirmesini önermişti. Kurum temsilcisi de rejimden yararlanan bazı kişilerin ödeme bilgilerini iletmediğini, geliri iptal edenlerin sayısının arttığını belirtmişti.

Muhasebeciler ve Vergi Danışmanları Birliği Başkanı Yevgeniya Memruk, ülke genelinde gelir gizleme ölçeğini mevcut verilerle değerlendirmenin zor olduğunu söyledi. Ona göre mükellefler uygulamada cironun yalnızca bir kısmını gösterebiliyor; özellikle banka izi bırakmayan nakit ödemelerde bu risk büyük. Bankaların ve ödeme toplayıcı platformların katıldığı sistematik denetim ile resmi gelirlerin harcamalarla, özellikle beyan edilen gelirleri aşan büyük harcamalarla karşılaştırılması çözüm olabilir.

NPD rejimi Rusya'da 2018'den beri deneysel olarak uygulanıyor ve on yıllık süre için tasarlandı. Vergi oranı bireylerden alınan gelirde %4, şirketlerle çalışırken %6; rejim için yıllık azami gelir sınırı 2,4 milyon ruble.