ESA destekli JASPER, pilotları GPS sahtecilik saldırılarına karşı uyaracak

Avrupa Uzay Ajansı (ESA), GPS sinyallerinin karıştırılmasını ve sahteciliğini tespit edip pilotları uyarmayı hedefleyen Alman yapımı JASPER sistemini destekliyor. Projenin ilk aşamasının sonuçları 22 Ekim'de açıklandı. Amaç, yolcu uçaklarında kullanılabilecek bir çözüm geliştirmek.

Projenin arkasında avionik üreticisi f.u.n.k.e. AVIONICS ile Alman Havacılık ve Uzay Merkezi DLR bulunuyor. Çalışma, ESA'nın navigasyon teknolojilerini finanse eden NAVISP programı kapsamında destekleniyor.

Jamming ve spoofing

JASPER, yani Jamming/Spoofing Event Recognition System, iki tür parazit algılayacak. Jamming'de yörüngeden gelen zayıf uydu sinyali daha güçlü radyo yayınlarıyla bastırılıyor ve alıcı konumu belirleyemiyor. Spoofing ise daha sinsi: alıcı gerçek navigasyon verisine benzeyen bir sinyal almaya devam ediyor, ancak konum veya zaman bilgisi sahte. Sistem normal çalışıyor görünürken yanlış yeri gösterebiliyor.

Baltık Denizi üzerinde yaşanan uydu navigasyonu parazitlerinin cihazlara tamamen farklı bir konum gösterebildiği biliniyor.

Kokpite ek donanım

JASPER'ın temelini DLR'nin geliştirdiği ve daha önce uçuş testlerinde denenen uydu alıcı teknolojisi oluşturuyor. f.u.n.k.e. AVIONICS ise bunu yolcu uçaklarına uygun bir ürüne dönüştürecek. Proje başlangıçta Airbus A320'ye odaklanıyor. Cihaz, mevcut navigasyon alıcılarının yerini almayacak; uçağın aviyoniğinde köklü bir değişiklik de gerektirmeyecek.

Tespit edilen parazitlere ilişkin bilgiler pilotlara, belgeleri ve haritaları görüntülemekte kullanılan elektronik araç Electronic Flight Bag üzerinden iletilecek. JASPER parazitleri ortadan kaldırmayacak ve uçağı spoofing'e karşı tamamen bağışık kılmayacak; görevi ekibe uydu navigasyonunun güvenilirliği hakkında ek bilgi sunmak. Geliştiriciler gereksinimleri Lufthansa, Eurowings ve Condor ile görüşüyor.

Parazit haritaları

Sistem, tespit edilen olayları kaydedip sonradan analiz edilmesine de olanak tanıyacak. Bu veriler, sinyal manipülasyonuna özellikle açık bölgeleri gösteren toplu haritaların hazırlanmasında kullanılabilir.

Avrupa Havacılık Emniyeti Ajansı EASA da Temmuz 2026'da karıştırma ve spoofing konusundaki tavsiyelerini güncelledi. Güncellemede elektronik uçuş araçlarının kullanımı, ekip eğitimleri ve hava trafik kontrolüyle iletişim prosedürleri de yer alıyor.