Yapay zekâ3 Kas 2026 21:42 UTC·2 dk okuma

AB Adalet Divanı Savcısı: Gemini yayıncı haklarını ihlal edebilir

AB Adalet Divanı Başsavcısı, Gemini'nin haberleri yanıtlarda kullanırken yayıncıların haklarını ihlal edebileceğini söyledi. Bu görüş tazminat taleplerinin önünü açabilir.

The Court of Justice of the European Union building in Luxembourg, with a Gemini chat interface summarizing a news article. — Görsel: xataka.com

SUMO

Dialo

ediviewer

Avrupa Birliği Adalet Divanı (AB Adalet Divanı) Başsavcısı Maciej Szpunar, 3 Kasım Salı günü yayımladığı görüşte, Gemini'nin belirli koşullarda yayıncıların içeriklerini alıp yanıt üretmek için yeniden kullanırken haklarını ihlal edebileceği sonucuna vardı. Görüş Google açısından bir geri adım anlamına geliyor ve medya kuruluşlarının ileride mali talepte bulunmasının yolunu açabilir. Ancak görüş bağlayıcı değil; nihai kararı mahkeme bir hükümle verecek.

Uyuşmazlık Macaristan'da başladı

Dava, birkaç haber portalı işleten Macar şirketi Like Company'nin Google'a karşı açtığı hukuki süreçten çıktı. Şirket, Gemini'nin yayınlarını izinsiz kullanarak yanıt ürettiğini savunuyor. Dosyada somut bir örnek var: Balaton Gölü kıyısında yunuslu akvaryum kurmak isteyen Macar şarkıcı Kozsó hakkındaki bir haber. Asistan, bir kullanıcının isteği üzerine ayrıntılı bir özet üretti. Uygulanacak mevzuata ilişkin tereddütler üzerine Macar mahkemesi konuyu AB Adalet Divanı'na taşıdı.

Olgu ile ifade biçimi ayrımı

Haberlere dayanan her yapay zekâ yanıtı ihlal sayılmıyor. AB hukuku, bir haberin aktardığı olgularla o olguların somut ifade biçimini birbirinden ayırıyor; korunabilen yalnızca ikincisi. Başsavcıya göre Gemini, yayınları tanınabilir biçimde yeniden ürettiğinde ya da etkili teknik koruma önlemlerini aşarak içeriğe eriştiğinde hak ihlali yapabilir. Model eğitimi ise belirli koşullarda metin ve veri madenciliği istisnalarından yararlanabilir. Szpunar yine de bu konudaki soruların kabul edilmemesini öneriyor; çünkü Like Company'nin haberlerinin Gemini'yi eğitmek için kullanıldığına dair kanıt yok.

Medya için risk

Yayıncılar ziyaretlerden reklam geliri elde ediyor, bazen abone kazanıyor. Kullanıcı yanıtı doğrudan Gemini'den ya da arama motorundaki AI Overviews özetinden alınca orijinal habere hiç gitmeyebilir. Pew Research Center'ın 2025 verilerine göre, incelenen ABD'li kullanıcılarda yapay zekâ özeti bulunan Google sonuç sayfalarında geleneksel bağlantılara tıklama oranı %8, özet olmayanlarda %15 oldu. Reuters Institute'un aktardığı Chartbeat verileri, Kasım 2024 ile Kasım 2025 arasında arama motorundan 2.500'den fazla siteye giden organik trafikte küresel çapta %33 düşüş gösteriyor; ancak bunun tamamı yapay zekâya bağlanmıyor. Fransa da 2024'te Google'a, Gemini'nin öncülü Bard'daki içerik kullanımıyla ilgili taahhütler dahil yayıncı haklarına ilişkin yükümlülükleri ihlalden 250 milyon avro ceza vermişti.

Sırada ne var

AB Adalet Divanı'nın hâkimleri Macaristan'dan gelen soruları karara bağlayacak ve bu karar bağlayıcı olacak. Ancak somut uyuşmazlığı çözmek, ihlal olup olmadığını ve olası tazminatı belirlemek ulusal mahkemenin işi.