Kosmos13 lis 2026, 13:09 UTC·2 min czytania

Teleskop Hubble'a spadnie na Ziemię: NASA szuka prywatnego ratunku

Hubble powoli opada ku Ziemi i może wejść w atmosferę już w 2033 lub 2034 roku. NASA pyta firmy prywatne, jak podnieść go na wyższą orbitę.

The Hubble Space Telescope orbiting above Earth with its solar panels extended. — Zdjęcie: WIRED

Teleskop Hubble'a, jeden z najsłynniejszych w historii, ma przed sobą spadek. Dosłowny. Bez interwencji prawdopodobnie wejdzie w atmosferę Ziemi w 2033 lub 2034 roku, a NASA właśnie zaczęła szukać sposobu, by do tego nie dopuścić.

Agencja opublikowała oficjalne zapytanie o informacje (Request for Information), w którym prosi sektor prywatny o propozycje „serwisowania w kosmosie”. Najpewniej chodzi o podniesienie orbity Hubble'a i wydłużenie jego pracy. NASA przyjmie też pomysły na bezpieczne, kontrolowane sprowadzenie teleskopu z orbity albo jego utylizację, a także na ulepszenia, które poprawią jego możliwości w pozostałych latach.

Dlaczego Hubble spada?

To wina oporu atmosfery, który działa na każdego satelitę na niskiej orbicie okołoziemskiej. Hubble nie ma własnego napędu, więc nie może sam podnieść orbity. Według analiz NASA misja podnosząca orbitę powinna odbyć się najpóźniej w 2032 roku.

„Hubble to narodowa ikona” – powiedziała Nicky Fox z Dyrekcji Misji Naukowych NASA. Dodała, że agencja chce zbadać wszystkie możliwości wyniesienia go wyżej, zanim powstanie następca. Szef NASA Jared Isaacman zapowiedział, że jeśli istnieją tanie i innowacyjne sposoby przedłużenia życia teleskopu, trzeba je sprawdzić.

Nie pierwsza taka próba

Hubble był projektowany z myślą o naprawach przez astronautów. Od startu w 1990 roku odbyło się pięć misji serwisowych. Szóstą odwołano po katastrofie promu Columbia w 2003 roku, ale w 2009 załoga i tak wymieniła m.in. baterię.

W 2022 roku NASA podpisała ze SpaceX umowę bez finansowania, by sprawdzić, czy kapsuła Dragon mogłaby przenieść Hubble'a na stabilniejszą orbitę. Agencja nie planowała wtedy ani przeprowadzać, ani opłacać takiej misji.

Przykład Swifta nie napawa optymizmem. We wrześniu 2025 roku NASA zleciła firmie Katalyst Space Technologies podniesienie orbity obserwatorium Swift. Sonda wystartowała w lipcu 2026 roku, ale uległa awarii systemu kontroli orientacji i misję porzucono. 4 listopada Swift spłonął w atmosferze nad Indonezją.

Hubble ma też problemy na pokładzie. Z sześciu żyroskopów, które określają jego orientację, działają już tylko trzy, a jeden z nich dawał nietypowe odczyty. Od czerwca 2024 roku teleskop pracuje na jednym żyroskopie, drugi sprawny trzyma się w gotowości.