Osegi
Kosmos·2 min czytania

Robot ASTRA zbudował fragment anteny na orbicie bez astronautów

Robot wielkości pudła chwycił rurki i łączniki na orbicie i sam złożył nowy segment kratownicy. Anteny nie ukończył, ale takiej próby jeszcze nie było.

A small box-shaped assembly robot with a robotic arm building a truss frame for an antenna in Earth orbit.
Zdjęcie: Spider's Web

Robot ASTRA, urządzenie o objętości około 1 m³, sam złożył na orbicie fragment kratownicy przyszłej anteny. Nikt mu nie pomagał, bo w pobliżu nie było żadnego astronauty. Wyglądał przy tym raczej jak kawałek przemysłowej maszyny niż jak robot z filmów.

ASTRA, czyli Autonomous In-Space Tensioned Reflector Assembly, poleciała w kosmos 30 marca 2026 roku. Rakieta Falcon 9 wyniosła ją z bazy Vandenberg w Kalifornii w misji Transporter-16, na pokładzie pojazdu Vigoride-7 firmy Momentus. Urządzenie opracowali naukowcy z Caltechu wraz z agencją DARPA. Miało zbudować szkielet anteny reflektorowej o średnicy 1,4 m z kompozytowych rurek, aluminiowych łączników i cienkiego materiału odbijającego fale.

Caltech i DARPA ogłosiły wyniki 5 listopada. Robot zbudował trzeci segment kratownicy, który dołączył do dwóch przygotowanych wcześniej na Ziemi. Cała antena miała mieć 11 segmentów, ale problemy techniczne i brak czasu przekreśliły szanse na jej dokończenie. Misja ma się zakończyć w grudniu.

Jak działa robot montujący w kosmosie?

Manipulator porusza się wzdłuż trzech osi. Pobiera rurki i łączniki z podajników, układa je na płycie montażowej i spina w segment. Gotowy fragment jest wypychany na zewnątrz, robiąc miejsce na kolejny. Docelowo miał też dołączać cienką, perforowaną powierzchnię reflektora, opracowaną z Uniwersytetem Pensylwanii. Dzięki otworom wymaga mniejszego naprężenia niż metalowe siatki, więc konstrukcja nośna może być lżejsza.

Inżynierowie sterowali misją z Ziemi i oceniali postępy na zdjęciach z kamer. Mieli zwykle 7-8 okien łączności dziennie, po około 15 minut każde. Problemy odtwarzali na niemal identycznym robocie w laboratorium i dopiero potem wysyłali poprawione polecenia.

Po co budować w kosmosie?

Rakiety mają ograniczone rozmiary osłon ładunku. Teleskop Jamesa Webba musiał więc składać się do startu i rozkładać na orbicie. Kierujący projektem Sergio Pellegrino uważa, że automatyczny montaż mógłby dać konstrukcje większe, niż pozwalają dzisiejsze rakiety. DARPA mówi o strukturach liczących setki metrów, a nawet kilka kilometrów. Do tego potrzeba jednak prostszych mechanizmów i procedur, które ograniczą interwencje zespołu na Ziemi.

Aplikacje warte uwagi

SUMO: łamigłówka liczbowa

Wybierz właściwe pola, dodaj je i trafiaj w cel. Łatwa do nauczenia, trudna do opanowania. Za darmo, dla każdego wieku.

Tagi:astracaltechdarpaspace roboticsmomentusin-orbit assembly

Więcej z tego dnia

Zobacz wszystkie →

Więcej w kategorii: Kosmos

Zobacz wszystkie →