Osegi
Kosmos·2 min czytania

Robot ASTRA zbudował konstrukcję na orbicie bez udziału ludzi

Robot ASTRA z Caltech, finansowany przez DARPA, samodzielnie złożył na orbicie część anteny. Zdążył zrobić jeden segment z 11 planowanych przed końcem misji w grudniu.

A boxy robotic gantry inside a small satellite module assembling tubes into an antenna frame in Earth orbit.
Zdjęcie: Numerama

Astronauci w skafandrach wciąż pozostają jedynym sposobem, by coś zamontować lub naprawić na zewnątrz Międzynarodowej Stacji Kosmicznej. Każdy taki spacer trwa prawie 6 godzin. Teraz robot ASTRA pokazał, że część takiej pracy da się wykonać bez człowieka.

5 listopada 2026 roku uczelnia Caltech poinformowała, że ASTRA zbudował na orbicie konstrukcję całkowicie samodzielnie. „To pierwszy raz, kiedy konstrukcja powstała w kosmosie w sposób autonomiczny”, mówi Sergio Pellegrino, profesor inżynierii lotniczej i kosmicznej oraz szef projektu. Efekt jest skromny: jeden mały fragment anteny.

Jak działa robot ASTRA?

ASTRA to skrzynka o objętości około metra sześciennego. Powstał w ramach programu NOM4D agencji DARPA, czyli agencji badawczej Pentagonu, który ruszył w 2022 roku. Wystartował 30 marca 2026 roku z bazy Vandenberg w Kalifornii, w misji Transporter-16 firmy SpaceX. Leciał z 9 innymi ładunkami na holowniku kosmicznym Vigoride 7 firmy Momentus, który dostarcza mu też energię i łączność.

DARPA porównuje zasadę działania do klocków K'Nex. Robotyczny portal, poruszający się w trzech osiach, chwyta rurki z kompozytu włóknistego i aluminiowe łączniki z zasobników, składa z nich identyczne segmenty zwane baiami i mocuje do nich perforowaną folię odblaskową. Gotową baię wypycha ze skrzynki i zaczyna następną. Jedenaście baii tworzy szkielet anteny o średnicy 1,4 metra.

Dlaczego zbudował tylko jeden segment?

Na orbicie poszło wolniej. ASTRA wystartował z dwiema baiami już zmontowanymi i zdążył dobudować trzecią. Polecenia lecą z Ziemi, a zespół może rozmawiać z robotem 7 lub 8 razy dziennie, po około kwadransie. Przy każdej niespodziance inżynierowie odtwarzają problem na bliźniaku ASTRY w laboratorium, testują poprawkę i dopiero wysyłają ją na orbitę.

Misja kończy się w grudniu, więc Caltech nie planuje już skończyć wszystkich 11 baii. Zespół uważa jednak, że metoda działa, choć system trzeba uprościć.

Stawka jest praktyczna. Dziś duże konstrukcje wynosi się albo złożone pod owiewką rakiety, jak 6,5-metrowe zwierciadło teleskopu Jamesa Webba, albo montuje z elementów z kilku startów, jak ISS. Roboty mogłyby budować rzeczy zbyt duże na rakietę, bez ryzykownych spacerów. Program NOM4D ma jeszcze jeden eksperyment: Uniwersytet Illinois wyśle w stronę ISS do końca roku proces utwardzania rurek kompozytowych na orbicie.

Aplikacje warte uwagi

SUMO: łamigłówka liczbowa

Wybierz właściwe pola, dodaj je i trafiaj w cel. Łatwa do nauczenia, trudna do opanowania. Za darmo, dla każdego wieku.

Tagi:astracaltechdarpaspace roboticsnom4dmomentus

Więcej z tego dnia

Zobacz wszystkie →

Więcej w kategorii: Kosmos

Zobacz wszystkie →