Polscy naukowcy budują robota do precyzyjnego podawania leków do oka

Międzynarodowe Centrum Badań Oka (ICTER) przy Instytucie Chemii Fizycznej PAN pracuje nad urządzeniem robotycznym, które ma dostarczać leki w precyzyjnie wyznaczone miejsce w siatkówce. Według komunikatu ośrodka system ma wspierać lekarzy m.in. przy nowoczesnych terapiach genowych oraz biopsjach.

Projektem kieruje prof. Maciej Wojtkowski, fizyk specjalizujący się w optyce fizycznej i jej zastosowaniach w medycynie. Urządzenie opiera się na mikromanipulacjach wspomaganych robotem, który lokalizuje cel w trójwymiarowej przestrzeni dzięki obrazowaniu 3D. Ostateczne decyzje o działaniu robota zawsze podejmuje lekarz lub operator systemu.

Dlaczego potrzebna jest taka precyzja

Substancje podawane do delikatnych tkanek oka, takich jak siatkówka, muszą trafić w cel z dokładnością do mikrometrów, czyli tysięcznych części milimetra. Zdaniem badaczy robotyka i automatyka najbardziej pomagają właśnie w tym: znacząco zwiększają precyzję, z którą nie może się równać ludzka ręka.

Mechanizm robota zostanie zintegrowany z systemem obrazowania miejsca podania leku lub pobrania biopsji. Dzięki temu w trakcie zabiegu będzie można bardzo dokładnie określać położenie narzędzi wewnątrz gałki ocznej. Naukowcy wskazują zastosowania m.in. we wczesnym wykrywaniu retinopatii cukrzycowej, czyli powikłania cukrzycy uszkadzającego naczynia krwionośne siatkówki, oraz w leczeniu ślepoty o różnym podłożu.

Etap badań i finansowanie

Zespół ICTER, w którym działa pięć wyspecjalizowanych grup badawczych, prowadzi obecnie testy ex vitro w warunkach laboratoryjnych, m.in. na naczyniach szklanych, w probówkach i na hodowlach komórkowych. Trwają przygotowania do badań in vivo na żywych organizmach.

Prace realizowane są w ramach Międzynarodowych Agend Badawczych, programu Fundacji na rzecz Nauki Polskiej. Budżet projektu wynosi 30 mln zł, a pieniądze pochodzą z funduszy unijnych w programie Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki.