Neandertalski wariant DNA zmniejsza część mózgu i chroni przed schizofrenią
Drobna zmiana w czterech literach kodu, odziedziczona po neandertalczykach, zmniejsza część kory wzrokowej o 0,85 cm³ na kopię. Nosiciele mają prawie 10% niższe ryzyko schizofrenii.

Neandertalczycy wymarli dawno temu, ale jeden maleńki fragment ich DNA wciąż wpływa na budowę naszego mózgu. Według nowych badań neandertalski wariant DNA zmniejsza fragment tyłu mózgu i jednocześnie obniża ryzyko schizofrenii.
Kiedy Homo sapiens wyszedł z Afryki i spotkał neandertalczyków w Eurazji, wymieszał się z nimi. Dziś wiemy, że od 1 do 2% genomu populacji spoza Afryki pochodzi z tych spotkań. Badacze zestawili stare genomy z dużymi współczesnymi bazami danych biomedycznych i trafili na chromosom 14.
Znaleziony wariant nie zmienia struktury białka. To drobna modyfikacja w czterech literach kodu, związana z rozwojem mózgu i architekturą komórek.
Jak neandertalski wariant wpływa na mózg?
Efekt skupia się z tyłu mózgu, w płacie potylicznym, a najmocniej w strukturze przetwarzającej sygnały z oczu, czyli w korze wzrokowej. Każda odziedziczona kopia wariantu wiąże się ze spadkiem objętości tego obszaru średnio o około 0,85 cm³. To najsilniejszy znany dotąd wpływ pojedynczego wariantu genetycznego na rozmiar tej okolicy.
Nie zauważono za to wpływu na sprawność poznawczą.
Badacze sprawdzili też, czy wariant pochodzi od neandertalczyków, a nie od dużo starszego wspólnego przodka. Występuje we wszystkich pięciu przeanalizowanych genomach neandertalskich, a całkowicie brakuje go u współczesnych mieszkańców Afryki subsaharyjskiej.
Czy neandertalskie geny chronią przed schizofrenią?
Ta jedna zmiana tak. Osoby z jedną kopią mają prawie 10% niższe ryzyko schizofrenii niż reszta populacji. Całościowo jednak neandertalskie pochodzenie nie wykazuje działania ochronnego. Badanie z 2021 roku sugerowało, że chorzy mają mniejszy udział neandertalskich wariantów niż zdrowi, ale istotność statystyczna była na granicy.
Jest tu pewien paradoks. Neandertalczycy mieli proporcjonalnie większe płaty potyliczne i korę wzrokową niż my, co tłumaczy się przystosowaniem do słabego światła na wysokich szerokościach Eurazji. Dlaczego ich wariant zmniejsza ten obszar u nas? Autorzy zwracają uwagę, że na architekturę mózgu wpływa wiele genów, więc jeden wariant to tylko część układanki.
Aplikacje warte uwagi
Wybierz właściwe pola, dodaj je i trafiaj w cel. Łatwa do nauczenia, trudna do opanowania. Za darmo, dla każdego wieku.
Rozmawiaj z partnerem AI; każde zdanie wraca poprawione i wyjaśnione w Twoim języku. 9 języków, od A1 do C2.
Otwieraj komunikaty EDIFACT i X12, każdy segment objaśniony, konwersja do JSON/XML, eksport PDF i Excel. Działa lokalnie, bez wysyłania.
Wybierz dla kogo, okazję i osobowość. Wyszukiwarka czyta opisy produktów lokalnych sklepów i układa to, co pasuje. Za darmo, bez rejestracji.
Więcej z tego dnia
Zobacz wszystkie →
2GIS Neon City: mapa w stylu GTA 6 z palmami i motocyklistą

Flipper One na Kickstarterze: milion dolarów w 15 minut

GTA 6 na PS5 i Xbox dzień wcześniej: trik z Nową Zelandią




