Osegi
Nauka·2 min czytania

Asteroida 1998 KY26: czy to zaginiona sonda Phobos 1?

Avi Loeb z Harvardu pyta, czy 11-metrowa planetoida 1998 KY26 to radziecka sonda Phobos 1, utracona w 1988 roku. Japońska Hayabusa2 poleci tam w 2031 r.

Illustration of a tiny asteroid spinning in space near Earth, with a Soviet-era probe silhouette overlaid.
Zdjęcie: Spider's Web

Planetoida 1998 KY26 ma około 11 metrów średnicy, przyspiesza w sposób, którego nie tłumaczy sama grawitacja, i kręci się jak szalona. Avi Loeb z Uniwersytetu Harvarda zastanawia się, czy to nie przypadkiem radziecka sonda Phobos 1, która zaginęła w 1988 roku.

Obiekt odkryto w 1998 roku. Astronomowie zauważyli, że jego trajektorii nie da się w pełni opisać oddziaływaniem Słońca i planet. Coś go lekko popycha, a zjawisko to nazywa się przyspieszeniem niegrawitacyjnym. Do tego pełny obrót wokół osi zajmuje mu zaledwie 5,35 minuty, co jak na tak małe ciało jest bardzo szybko.

Co to jest Phobos 1?

Phobos 1 wystartowała 7 lipca 1988 roku i miała zbadać Marsa oraz jego księżyc Fobos. Dwa miesiące później kontrolerzy stracili z nią kontakt. Przyczyną była błędna komenda, która wyłączyła system kontroli orientacji. Sonda przestała właściwie kierować instrumentami i nie udało się jej odzyskać.

Loeb wraz z Adamem Hibberdem i Adamem Crowlem zbudował uproszczony model sondy i porównał przewidywane zmiany jasności z obserwacjami. Panele słoneczne, metalowe elementy i anteny odbijają światło w charakterystyczny sposób, więc blask obracającego się obiektu się zmienia. Model pasował do ośmiu niezależnych zestawów obserwacji. To nie dowód, ale powód, by zadać pytanie.

Czy są naturalne wyjaśnienia?

Są. Przyspieszenie mogłoby wynikać z odgazowywania, jak u komet, choć część naukowców ma wątpliwości, czy lód przetrwałby tam w pobliżu Słońca. Inne możliwości to ciśnienie promieniowania słonecznego, które przy kilkunastometrowym obiekcie ma znaczenie, oraz efekt Jarkowskiego, czyli siła wynikająca z nierównomiernego nagrzewania obracającej się bryły. Loeb zauważa, że panele sondy też mogłyby w ten sposób dawać przyspieszenie.

Kiedy poznamy odpowiedź?

W lipcu 2031 roku do 1998 KY26 dotrze japońska sonda Hayabusa2, która wcześniej odwiedziła planetoidę Ryugu i w grudniu 2020 roku dostarczyła na Ziemię próbki. Tym razem cel jest znacznie mniejszy i obraca się w nieco ponad pięć minut, więc zbliżenie będzie wyzwaniem nawigacyjnym. Sonda zrobi zdjęcia powierzchni, wykona pomiary i sprawdzi, z czego zbudowany jest obiekt.

Aplikacje warte uwagi

SUMO: łamigłówka liczbowa

Wybierz właściwe pola, dodaj je i trafiaj w cel. Łatwa do nauczenia, trudna do opanowania. Za darmo, dla każdego wieku.

Tagi:asteroid 1998 ky26avi loebphobos 1hayabusa2jaxanear-earth object

Więcej z tego dnia

Zobacz wszystkie →

Więcej w kategorii: Nauka

Zobacz wszystkie →