Vectar Energy, solar jeneratörden karbon piyasası altyapısına geçti

Birleşik Krallık'ta kayıtlı ve orada faaliyet gösteren Vectar Energy, taşınabilir güneş enerjili güç istasyonları üreten bir girişimden iiklim finansmanı şirketine dönüştü. Kurucu Deborah Fadeyi'nin anlattığına göre şirketin bugünkü ana ürünü ecoWise. Platform, küçük güneş enerjisi projelerini tek bir portföyde topluyor ve tek başlarına giremeyecekleri karbon piyasalarına erişmelerini sağlıyor.

Kişisel bir hikâyeden doğan ürün

Fadeyi, 1999'da bir arkadaşını jeneratör dumanından kaynaklanan karbon monoksit zehirlenmesi nedeniyle kaybetti. Lagos Eyaleti Enerji Komiseri Biodun Ogunleye 2025'te eyalette her yıl yaklaşık 30 bin kişinin karbon monoksite maruz kalma nedeniyle öldüğünü söylemişti. Fadeyi ilk denemesini 2019'da, YettyFlames adlı önceki girişimiyle yerel olarak üretilen solar jeneratör sistemleriyle yaptı. 2020'de Vectar Energy'yi kurdu; ilk ürün, küçük benzinli jeneratörlerin yerini almak üzere tasarlanan Vectar Eco oldu.

Fiyat engeli

Yerel üretimin hedef müşteriler için fazla pahalı kalacağı anlaşılınca ekip tasarımı Çin'e taşıdı ve yarı monte edilmiş üniteleri Nijerya'da tamamlamak üzere ithal etmeye başladı. 2023'e gelindiğinde şirketin ödeme yapan müşterileri ve geliri vardı; Vectar Eco Mini de ürün yelpazesine girdi. Ancak peşin maliyet hâlâ büyük engeldi. Credit Direct ve AltPower gibi kredi sağlayıcılarla yapılan görüşmeler, birçok müşterinin kredi şartlarını karşılayamaması nedeniyle sonuç vermedi. Lagos ve Abuja'da sunulan faizsiz taksit planları da yeterince geniş kitleye ulaşmadı. Fadeyi, “Sorunu çözüyorduk ama gerektiği ölçekte değil” diyor.

2024'te şirket, mikro ve küçük işletmeler için günlük 2.000 naira (1,49 dolar) seviyesinden başlayan kirala-sahip ol modelini içeren SUNWISE'ı geliştirmeye başladı. Nisanda Habeeb Mustapha teknoloji direktörü olarak ekibe katıldı ve sonradan kurucu ortak oldu. Fadeyi aynı dönemde, benzin ya da dizelin yerini alan bir sistemin önlediği emisyonun ek gelir yaratıp yaratamayacağını sorgulamaya başladı.

Ekipman yerine kanıt satmak

Vardıkları cevap toplulaştırma oldu: karbon piyasasına tek tek kurulumlar yerine çok sayıda kurulum, zamanla da bağımsız geliştiriciler ortak bir yapı üzerinden girecek. Böylece Vectar'ın işi donanım satışından çevresel faydanın kanıtını sunmaya kayıyor.