Osegi
Bilim·1 dk okuma

Şebekede Her Dakika Frekans Düşüşü: Suçlu UPS Bataryaları

Alman araştırmacılar, dünyadaki şebekelerde 60 saniyede bir görülen frekans düşüşünün nedenini buldu: UPS ve şebeke bataryaları şarj durumunu aynı anda kontrol ediyor.

Rows of server racks and battery backup units in a data center with a power grid frequency graph overlay.
Görsel: TechCrunch

Yıllardır dünyanın dört bir yanındaki şebeke yöneticileri garip bir anomaliyle karşılaşıyordu: Her 60 saniyede bir şebeke frekansı hafifçe düşüyordu. Üstelik düşüşler farklı ülkelerde ve kıtalarda tam olarak aynı anda yaşanıyordu. Gizemi, Almanya'daki Forschungszentrum Jülich'ten Dirk Witthaut ve ekibi çözdü.

Hidroelektrikten saate

Sorunu araştırmacılara Almanya'nın en büyük iletim sistemi operatörü Tennet Germany getirdi. Ekip önce, ultra düşük frekanslı salınımların başlıca kaynağı olan hidroelektrik santrallerini inceledi. İskandinav şebekesindeki bir santral kontrol sisteminin bilgisayar modeli, dakikada bir tepe yapan bir rezonansı üretebildi; ancak bunun neden dakikalarca kesintisiz sürdüğünü açıklayamadı.

Bu kadar düzenli bir olay, bir saat gerektiriyordu. Ekip de Jülich kampüsüne 80'den fazla akıllı güç kalitesi ölçer kurdu. Kampüste, kesintisiz güç kaynağı (UPS) olarak çalışan batarya enerji depolama sistemleri de var. Bu sistemin trafosundaki ölçümler, büyük şebekelerdeki gibi her dakika tepe yaptı.

Anlaşıldı ki veri merkezlerindeki UPS'lerden büyük şebeke bataryalarına kadar birçok sabit batarya şarj durumunu dakikada bir kontrol ediyor. İnternete bağlı oldukları için saatleri neredeyse mükemmel senkron. Tek bir kontrol fark edilmiyor, ama hepsi birlikte yapınca bozulma belirginleşiyor.

İrlanda örneği

Kanıtlar İrlanda verisinden geldi. 2022'de veri merkezleri ülke şebekesindeki yükün %18'ini oluşturuyordu. Dakikalık frekans düşüşü 2016'da 3 mHz iken 2021'de 12 mHz'e, yani dört katına çıktı; son dönemde bazıları 20 mHz'i aştı. İrlanda'nın 50 Hz'lik şebekesi ±200 mHz sapmaya dayanacak şekilde tasarlandı, işletmeci ise 100 mHz ile sınırlamayı tercih ediyor. 20 mHz tek başına küçük, ancak başka yüklerle birleşirse şebekeyi karartma koşullarına yaklaştırabilir.

Sorun tamamen önlenebilir: Araştırmacılar, UPS ve şebeke bataryası üreticilerinin kontrol programına rastgelelik eklemesini öneriyor. Yine de olgu sürebilir; akıllı fırından Raspberry Pi kümelerine kadar IoT cihazlarında da periyodik güç dalgalanmaları saptandı. Çözüm basit bir yazılım yaması, fakat yeni bir çalışmaya göre IoT cihazlarının %3'ten azı en güncel yazılımı kullanıyor. Düzenleyicilerin devreye girmesi gerekebilir, ancak sorunun küresel doğası uluslararası koordinasyon gerektiriyor.

Göz atmaya değer uygulamalar

SUMO: sayı bulmacası

Doğru kareleri seçin, toplayın, hedefe ulaşın. Öğrenmesi kolay, ustalaşması zor. Ücretsiz, her yaşa uygun.

Dialo: konuşarak dil öğrenin

Yapay zekâ sohbet partneriyle konuşun; her cümleniz düzeltilip kendi dilinizde açıklanarak geri gelsin. 9 dil, A1'den C2'ye.

Etiketler:power gridupsdata centersbatteriesgrid frequencyforschungszentrum jülich

Aynı günden diğer haberler

Tümünü gör →

Daha fazla: Bilim

Tümünü gör →