Rusya, ithal akıllı telefonların IMEI kaydını ücretli yapmayı düşünüyor

Rusya Dijital Kalkınma Bakanlığı (Mincifri), ülkeye ithal edilen mobil cihazların ortak IMEI veri tabanına zorunlu kaydı için ücret alınmasını değerlendiriyor. Bakanlığın basın servisine göre, kayıt için birkaç model üzerinde çalışılıyor.

Sabit ücret ya da değer üzerinden yüzde

Bakanlık, resmi yollarla getirilen cihazlar için düşük bir sabit ücret alınabileceğini belirtti. Gri yollarla getirilen telefonlarda ise ücret, cihaz değerinin belirli bir yüzdesi olabilir. Kayıt usulü, ücretlendirme ve tutarlar hükümet kararnamesinde yer alacak. Bakanlık, düzenlemeyi getiren kanun tasarısının içeriğinin değişebileceğini de vurguladı.

Telekom sektöründen kaynaklara göre toplanan gelir ya federal bütçeye ya da evrensel hizmet rezervine aktarılacak. Kaynaklardan biri, IMEI'nin abone numarasına bağlanması şartının en erken 2027'de yürürlüğe girebileceğini söylüyor. 2028'den itibaren şebekede yalnızca veri tabanına kayıtlı cihazların çalışması planlanıyor; kayıtsız cihazda SIM kart çalışmayacak. IMEI numarası abonelik sözleşmesine yazılacak.

Gri pazar ve riskler

Yüzde esaslı ücret için akıllı telefonun değerinin nasıl belirleneceği henüz belli değil. Elektronik pazarından bir kaynak, gümrük vergisi ödenmeden getirilen bir telefonun bu yolla, %22 KDV'den belirgin biçimde daha ucuza yasallaştırılabileceğine dikkat çekiyor.

Inventive Retail Group, 100 bin rubleyi aşan cihazların en az yarısının kargo şemaları ve sınır ötesi e-ticaret kanallarıyla geldiğini, bunun en az 200 milyar ruble ettiğini tahmin ediyor. MTS ise premium segmentte gri cihaz payının yüzde 50'nin üzerinde olduğunu belirtiyor. Inventive Retail Group, önlemin pazarın beyazlaşmasına katkı sağlayabileceğini söylüyor.

Strategy Partners'tan Sergey Kudryaşov, kayıtsız cihazların şebekede çalışmamasının kaçak girişi anlamsızlaştırdığını, cihazların abonelere bağlanmasının ise kullanıcıları tanımlama imkânlarını genişlettiğini ifade ediyor. Kudryaşov, tek hata noktası oluşması riskine de dikkat çekiyor: IMEI veri tabanına erişilemezse mobil iletişim felç olabilir.

Bakanlık IMEI sicili oluşturma planını 2025 sonunda duyurmuştu. Mayıs 2026'da ise ücretli kaydın, hazırlanan ikinci dolandırıcılıkla mücadele kanun tasarısı kapsamından çıkarıldığı bildirilmişti; ortak IMEI veri tabanı projesi ise geçerliliğini koruyor.