NASA'nın PROMISE rover'ı Ay'ın güney kutbunda nükleer enerjiyle çalışacak

NASA, jeneratörün modelini belirtmedi. Büyüklük sırasını Curiosity ve Perseverance'taki jeneratörler veriyor: 4,8 kg plütonyum-238 dioksit, fırlatma anında yaklaşık 110 watt elektrik üretiyor ve en az on dört yıl hizmet veriyor. Artan ısı da cihazları uygun sıcaklıkta tutuyor. Sistem bir reaktörden çok atom pilini andırıyor: zincirleme reaksiyon ve hareketli parça yok, bozunmadan gelen ısı elektriğe dönüşüyor. Kutupta on dört Dünya günü süren gece de sorun olmuyor. Rover'ı güney kutbuna Blue Origin, Mark 1 iniş aracıyla götürecek. Sözleşme 94 milyon dolar değerinde ve performans opsiyonuyla 140 milyon dolara çıkabiliyor.

VIPER'dan alınan ders

Bu tercih, VIPER'ın akıbetine yanıt niteliğinde. VIPER su buzunu haritalayacaktı ancak güneş panelleri ve bataryası aydınlık bölgelerden uzakta dayanamıyordu. NASA görevi yaklaşık 450 milyon dolar harcadıktan sonra 17 Temmuz 2024'te iptal etti, Eylül 2025'te Blue Origin ile yeniden başlattı; iniş şimdi 2027 için hedefleniyor. VIPER'ın planı yaklaşık yüz Dünya günüyle sınırlıydı, PROMISE ise Ay geceleri dahil on sekiz ay vaat ediyor.

Duyuru, 2032 civarında işler durumda bir üssü hedefleyen Moon Base programındaki sözleşme dalgasının ortasında geldi. SpaceX ve Blue Origin'in de aralarında bulunduğu sekiz şirket, on yıl boyunca Ay'a teslimatlar için 10 milyar dolara kadar pay alacak; 1,3 milyar dolarlık fırlatma siparişi de dağıtıldı. NASA'nın başkanı yöntemi, Ay'ın "görev görev" inşa edildiği sözleriyle özetliyor.

Avrupa tarafında ESA'nın Argonaut iniş aracının 2030'dan önce, Ariane 64 ile gitmesi beklenmiyor. Önce Ay gecesinde hayatta kalma teknolojilerini test edecek, ileride kendi radyoizotop kaynağını taşıyacak. PROMISE'in çıkaracağı su buzu haritası üssün yerini etkileyecek. Su, Dünya'dan fırlatılması gerekmeyen oksijen ve yakıt demek.