ESA'nın Hera sondası Didymos ve Dimorphos'u ilk kez ayrı gördü

Avrupa Uzay Ajansı'nın (ESA) Hera sondası, iki yılı aşkın süredir yöneldiği Didymos asteroidini ve çevresinde dönen Dimorphos'u ilk kez ayrı ayrı görüntüledi. Sondanın kamerası bu iki cismi daha önce tek bir parlak nokta olarak kaydediyordu. Dimorphos, NASA'nın 2022'de bilerek çarptığı asteroit olduğu için görüntü görev açısından önemli bir eşik sayılıyor.

Tek noktanın ikiye ayrılması

Görüntüyü, siyah-beyaz çalışan Asteroid Framing Camera yaklaşık 1280 km mesafeden aldı. Küçük cisim karede yalnızca yaklaşık bir piksel yer kaplıyor. Bu yüzden kayalar, çukurlar ya da DART çarpmasının izi seçilemiyor. Yine de iki ayrı cisim olduğu net biçimde görülüyor. Görev ekibi için bu, Hera'nın asıl gözlemlere başlayabileceği mesafeye geldiğinin işareti.

Didymos'un çapı yaklaşık 780 m, Dimorphos'un ise yaklaşık 151 m. Küçük asteroit, büyüğün çevresinde ortalama 1,15 km uzaklıkta ve yaklaşık 18 cm/sn hızla dönüyor. Sistem şu anda Dünya'dan yaklaşık 197 milyon km uzakta.

DART'ın bıraktığı soru işaretleri

DART, 26 Eylül 2022'de Dimorphos'a yaklaşık 6,1 km/sn hızla çarptı. Deney başarılı oldu: Dimorphos'un Didymos çevresindeki tur süresi yaklaşık 33 dakika kısaldı. Sonraki ölçümler çarpmanın tüm sistemin Güneş etrafındaki hareketini de etkilediğini gösterdi.

Yine de bilim insanları Dimorphos'un yüzeyinin bugün nasıl göründüğünü, iç yapısını ve çarpmada ne kadar malzemenin yer değiştirdiğini tam olarak bilmiyor. Klasik bir krater oluşup oluşmadığı ya da cismin şeklinin belirgin biçimde değişip değişmediği de belirsiz. Hera'nın ölçümlerinin, benzer müdahalelerin sonuçlarını daha iyi öngörmeye yardımcı olması bekleniyor.

Sırada ne var

ESA, frenleme manevralarının tamamlandığını ve Hera'nın asteroitlere göre hızının yaklaşık 20 m/sn'ye düştüğünü duyurdu. Ajans, Dimorphos'un ilk ayrıntılı görüntülerinin 25 Kasım'da paylaşılacağını söyledi. Önümüzdeki aylarda sonda iki cismin özelliklerini inceleyecek; iki küçük CubeSat uydusu daha da yakından gözlem yapacak. Görev planı, bir asteroit yüzeyine ulaşma girişimini de içeriyor. ESA ayrıca, potansiyel tehlikeli cisimleri kısa sürede incelemek için küçük bir hızlı müdahale sondası geliştirmeyi değerlendiriyor.