Osegi
İş dünyası·2 dk okuma

Digital Fairness Act: AB'den abonelik tuzaklarına ve dark pattern'lere yasak

AB Komisyonu'nun Digital Fairness Act taslağını açıklaması bekleniyor. Taslak dark pattern'leri yasaklamayı, aboneliklerin iptalini kolaylaştırmayı ve reşit olmayanlar için loot box'ları sınırlamayı hedefliyor.

A smartphone showing a subscription cancellation screen with a hidden cancel button, next to the EU flag.
Görsel: t3n Magazin

AB Komisyonu'nun çarşamba günü Digital Fairness Act (DFA) taslağını açıklaması bekleniyor. Düzenleme, tüketicilere dijital gündelik yaşamda daha fazla kontrol sağlamayı amaçlıyor. Çevrim içi abonelikler daha kolay iptal edilebilecek, fiyatlandırma ise daha şeffaf hale gelecek.

Taslak, kullanıcıları çoğu zaman fark ettirmeden belirli kararlara yönlendiren manipülatif tasarım öğeleri olan “dark pattern”leri ayrıntılı biçimde sıralıyor. Sözleşme yapmayı kolaylaştırıp iptal yolunu zorlaştıran web tasarımı bunların başında geliyor. Otomatik yenilemeye ilişkin fiyat ve koşulların bilerek bulunması güç yerlere konması da aynı kapsamda. Yapılan bir seçimin tekrar tekrar sorulması, çift olumsuzluk gibi kafa karıştırıcı ifadeler, ödeme sırasında sahte stok uyarıları, ürünün popülerliği hakkında yanlış bilgi ve yapay zaman baskısı da manipülatif tasarım sayılıyor.

Abonelikler, fiyatlar ve bağımlılık yapan özellikler

Abonelik tuzakları ve bağımlılık yaratan tasarım haksız ticari uygulama olarak nitelendirilecek. Ücretsiz deneme süreleri yalnızca kullanıcının açık onayıyla ücretli aboneliğe dönüşebilecek. Otomatik yenilemeden önce müşteriye hatırlatma yapılacak ve müşteri sözleşmeyi her an kısa sürede feshedebilecek. Talebe göre gerçek zamanlı değişen konser bileti gibi dinamik fiyatlar daha şeffaf gösterilecek.

Kullanıcılar ayrıca otomatik video oynatma, günlük seri ödül sistemleri ve kişisel ilişki yanılsaması yaratan sohbet botu işlevleri gibi bağımlılık potansiyeli taşıyan özellikleri kapatabilecek.

Reşit olmayanlar ve fenomenler

Taslak, çocuk ve gençlere yönelik kişiselleştirilmiş reklamı yasaklıyor. Video oyunlarında reşit olmayanlar için loot box'lar ve pay-to-win mekanikleri de yasak olacak. Sanal oyun içi para birimleri varsayılan olarak kapalı gelecek ve gerçek para değerini gösterecek. Ürün ve hizmet tanıtan fenomenlerin reklamı daha net belirtmesi gerekecek; gençler için tehlikeli veya sağlığa zararlı ürünlerin reklamı ise yasaklanacak.

Süreç

DFA, 2005 tarihli AB haksız ticari uygulamalar direktifinin yerini bir yönetmelikle alacak; böylece kurallar 27 üye ülkede doğrudan geçerli olacak. Ancak taslak hâlâ Parlamento ve Konsey'de görüşülecek. Uzlaşma sağlanırsa DFA en geç 2030'dan itibaren şirketler ve satıcılar için bağlayıcı olabilir.

Yeni kurallar, birçok çevrim içi mağazanın, uygulamanın ve oyunun kapsam dışında kaldığı Digital Services Act'i (DSA) tamamlayacak. Ayrıca uygulama mağazaları ve arama motorları gibi büyük platformları düzenleyen Digital Markets Act'e (DMA) da ek getirecek.

Göz atmaya değer uygulamalar

SUMO: sayı bulmacası

Doğru kareleri seçin, toplayın, hedefe ulaşın. Öğrenmesi kolay, ustalaşması zor. Ücretsiz, her yaşa uygun.

Dialo: konuşarak dil öğrenin

Yapay zekâ sohbet partneriyle konuşun; her cümleniz düzeltilip kendi dilinizde açıklanarak geri gelsin. 9 dil, A1'den C2'ye.

Etiketler:digital fairness acteu commissiondark patternsconsumer protectionsubscriptionsloot boxes

Aynı günden diğer haberler

Tümünü gör →

Daha fazla: İş dünyası

Tümünü gör →