Osegi
Bilim·1 dk okuma

Asteroit 1998 KY26 kayıp Sovyet sondası Phobos 1 olabilir mi?

Harvard'dan Avi Loeb, 11 metrelik 1998 KY26 asteroitinin 1988'de kaybolan Sovyet sondası Phobos 1 olup olmadığını soruyor. Hayabusa2 2031'de oraya gidecek.

Illustration of a tiny asteroid spinning in space near Earth, with a Soviet-era probe silhouette overlaid.
Görsel: Spider's Web

Çapı yaklaşık 11 metre olan 1998 KY26, yalnızca yerçekimiyle açıklanamayan bir şekilde hızlanıyor ve kendi etrafında çok hızlı dönüyor. Harvard Üniversitesi'nden Avi Loeb, bunun 1988'de kaybolan Sovyet sondası Phobos 1 olabileceğini ileri sürüyor.

Asteroit 1998'de keşfedildi. Gökbilimciler, yörüngesinin yalnızca Güneş ve gezegenlerin çekimiyle tam olarak açıklanamadığını fark etti. Cismi hafifçe itip hızını ve yönünü değiştiren başka etkiler var. Buna kütleçekimsel olmayan ivmelenme deniyor. Üstelik kendi çevresinde tam bir turu sadece 5,35 dakikada atıyor, bu kadar küçük bir cisim için çok hızlı.

Phobos 1 nedir?

Phobos 1, 7 Temmuz 1988'de fırlatılan bir Sovyet uzay sondasıydı. Mars'a ve uydusu Phobos'a ulaşıp onları incelemesi planlanıyordu. Fırlatmadan iki ay sonra kontrolörler sondayla bağlantıyı kaybetti. Neden, yanlış bir komutun yönelim kontrol sistemini kapatmasıydı. Araç aletlerini doğru yöne çeviremedi ve bir daha toparlanamadı.

Loeb, Adam Hibberd ve Adam Crowl ile birlikte sondanın basitleştirilmiş bir modelini kurdu. Güneş panelleri, metal parçalar ve antenler ışığı kendine özgü biçimde yansıtır, dönen cismin parlaklığı da buna göre değişir. Modelin öngördüğü parlaklık değişimi, sekiz bağımsız gözlem setiyle iyi uyuştu. Bu bir kanıt değil, ama soruyu sormak için yeterli bir neden.

Doğal açıklamalar var mı?

Var. Kuyruklu yıldızlardaki gibi gaz salımı olabilir, ancak bazı bilim insanları Güneş'e yakın bir yörüngede buzun korunabileceğinden şüpheli. Diğer ihtimaller güneş radyasyon basıncı ve Yarkovsky etkisi, yani dönen cismin eşit olmayan ısınmasından doğan küçük kuvvet. Loeb, sondanın panellerinin de böyle bir ivme yaratabileceğini söylüyor.

Cevap ne zaman gelecek?

Japonya'nın Hayabusa2 sondası Temmuz 2031'de 1998 KY26'ya ulaşacak. Sonda daha önce Ryugu asteroitinden aldığı örnekleri Aralık 2020'de Dünya'ya getirmişti. Bu kez hedef çok daha küçük ve beş dakikadan biraz fazla sürede dönüyor, yani yaklaşma zor bir navigasyon işi olacak. Hayabusa2 yüzeyin ayrıntılı fotoğraflarını çekecek, ölçümler yapacak ve cismin neyden oluştuğuna bakacak.

Göz atmaya değer uygulamalar

SUMO: sayı bulmacası

Doğru kareleri seçin, toplayın, hedefe ulaşın. Öğrenmesi kolay, ustalaşması zor. Ücretsiz, her yaşa uygun.

Dialo: konuşarak dil öğrenin

Yapay zekâ sohbet partneriyle konuşun; her cümleniz düzeltilip kendi dilinizde açıklanarak geri gelsin. 9 dil, A1'den C2'ye.

Etiketler:asteroid 1998 ky26avi loebphobos 1hayabusa2jaxanear-earth object

Aynı günden diğer haberler

Tümünü gör →

Daha fazla: Bilim

Tümünü gör →