Zbiornik ET-94 promu Endeavour odtworzyła rzeźbiarka z Kalifornii
Natalie Rosen nigdy nie pracowała przy statku kosmicznym. Potem ręcznie wyrzeźbiła piankę na ET-94, zbiorniku, który stoi teraz z Endeavour w Los Angeles.

Natalie Rosen nie jest ani byłą inżynierką NASA, ani konserwatorką. Mimo to bez niej zbiornik zewnętrzny promu Endeavour wyglądałby w nowym muzeum w Los Angeles zupełnie inaczej niż w czasach lotów. Rosen jest rzeźbiarką, a pianę na zbiorniku ET-94 poprawiała własnymi rękami.
Samuel Oschin Air and Space Center, nowa część California Science Center, otwarto 13 listopada. Endeavour stoi tam w pionie razem z bocznymi rakietami i zbiornikiem. Rosen skończyła sztuki piękne na Cal State Long Beach, a w pracy dyplomowej używała mieszanych technik i rzeźbiła w piance. Muzeum akurat szukało rzeźbiarza.
Czym jest zbiornik ET-94?
Przy starcie prom składał się z trzech głównych części. Orbiter i rakiety na paliwo stałe wykorzystywano wielokrotnie. Zbiornik zewnętrzny, wysoki na 47 metrów (154 stopy), był jedyną dużą częścią zużywaną za każdym razem: po opróżnieniu odpadał i rozpadał się w atmosferze. Pokrywała go pianka izolacyjna, która chroniła orbiter przed zimnem ciekłego tlenu i wodoru. Kawałki takiej pianki oderwały się podczas startu w 2003 roku i doprowadziły do utraty Columbii.
ET-94 był jedynym zdatnym do lotu zbiornikiem, który został po zakończeniu programu. Po katastrofie posłużył do testów, a pianę w dużej części zdjęto i zbadano. NASA przekazała go California Science Center, gdzie prawie dekadę stał w Exposition Park.
Jak wyrzeźbiono piankę?
Oryginalnej pianki lotniczej nie dało się użyć, więc trzeba było znaleźć komercyjny zamiennik. Odlewy z form zrobionych z prawdziwej pianki nie zadziałały. Rosen zaproponowała gęstą piankę uretanową, której wierzch rzeźbiła ręcznie, tak by oddać fakturę „skórki pomarańczy” i subtelne pasy po natrysku w fabryce.
Kolor to osobna historia. Szef projektu Endeavour, Dennis Jenkins, zmieszał specjalną farbę „ET Orange”, a międzyzbiornik dostał kolor mokki. Najjaśniejszy, kremowy odcień trafił na najnowsze elementy, takie jak przewody paliwowe i kołnierze. Zdaniem Rosen barwa zbiornika zależy od tego, jak długo pianka leżała na słońcu.
Jenkins nazwał ją „jednoosobową armią” przy większości prac. Rosen dotknęła każdego centymetra zbiornika, a po jego ustawieniu w pionie wspinała się po rusztowaniach i drabinach. Ostatni element na kopule ze zbiornika wodoru montowała z podnośnika nożycowego. Teraz zostaje w muzeum, bo dostała nowe stanowisko i pracuje już przy innych eksponatach.
Aplikacje warte uwagi
Wybierz właściwe pola, dodaj je i trafiaj w cel. Łatwa do nauczenia, trudna do opanowania. Za darmo, dla każdego wieku.
Rozmawiaj z partnerem AI; każde zdanie wraca poprawione i wyjaśnione w Twoim języku. 9 języków, od A1 do C2.
Otwieraj komunikaty EDIFACT i X12, każdy segment objaśniony, konwersja do JSON/XML, eksport PDF i Excel. Działa lokalnie, bez wysyłania.
Wybierz dla kogo, okazję i osobowość. Wyszukiwarka czyta opisy produktów lokalnych sklepów i układa to, co pasuje. Za darmo, bez rejestracji.
Więcej z tego dnia
Zobacz wszystkie →
Disney Plus i Hulu w jednej aplikacji już w grudniu

Uber Eats z dronami Zipline rusza w Spring w Teksasie

Archive of Our Own wróciło online po dwóch tygodniach przerwy

Awaria banków: JPMorganChase wskazuje na błąd w swoim sprzęcie
Więcej w kategorii: Kosmos
Zobacz wszystkie →
NASA PROMISE: łazik księżycowy zasilany atomem, nie słońcem

Curiosity na Marsie: ślady cieniutkich warstewek ciekłej wody

2026 QQ8: Ziemia ma mini-księżyc, zostanie do stycznia 2027
