Osegi
Kosmos·2 min czytania

Zbiornik ET-94 promu Endeavour odtworzyła rzeźbiarka z Kalifornii

Natalie Rosen nigdy nie pracowała przy statku kosmicznym. Potem ręcznie wyrzeźbiła piankę na ET-94, zbiorniku, który stoi teraz z Endeavour w Los Angeles.

The space shuttle Endeavour standing vertically with its orange external tank and boosters inside a museum hall in Los Angeles.
Zdjęcie: Ars Technica

Natalie Rosen nie jest ani byłą inżynierką NASA, ani konserwatorką. Mimo to bez niej zbiornik zewnętrzny promu Endeavour wyglądałby w nowym muzeum w Los Angeles zupełnie inaczej niż w czasach lotów. Rosen jest rzeźbiarką, a pianę na zbiorniku ET-94 poprawiała własnymi rękami.

Samuel Oschin Air and Space Center, nowa część California Science Center, otwarto 13 listopada. Endeavour stoi tam w pionie razem z bocznymi rakietami i zbiornikiem. Rosen skończyła sztuki piękne na Cal State Long Beach, a w pracy dyplomowej używała mieszanych technik i rzeźbiła w piance. Muzeum akurat szukało rzeźbiarza.

Czym jest zbiornik ET-94?

Przy starcie prom składał się z trzech głównych części. Orbiter i rakiety na paliwo stałe wykorzystywano wielokrotnie. Zbiornik zewnętrzny, wysoki na 47 metrów (154 stopy), był jedyną dużą częścią zużywaną za każdym razem: po opróżnieniu odpadał i rozpadał się w atmosferze. Pokrywała go pianka izolacyjna, która chroniła orbiter przed zimnem ciekłego tlenu i wodoru. Kawałki takiej pianki oderwały się podczas startu w 2003 roku i doprowadziły do utraty Columbii.

ET-94 był jedynym zdatnym do lotu zbiornikiem, który został po zakończeniu programu. Po katastrofie posłużył do testów, a pianę w dużej części zdjęto i zbadano. NASA przekazała go California Science Center, gdzie prawie dekadę stał w Exposition Park.

Jak wyrzeźbiono piankę?

Oryginalnej pianki lotniczej nie dało się użyć, więc trzeba było znaleźć komercyjny zamiennik. Odlewy z form zrobionych z prawdziwej pianki nie zadziałały. Rosen zaproponowała gęstą piankę uretanową, której wierzch rzeźbiła ręcznie, tak by oddać fakturę „skórki pomarańczy” i subtelne pasy po natrysku w fabryce.

Kolor to osobna historia. Szef projektu Endeavour, Dennis Jenkins, zmieszał specjalną farbę „ET Orange”, a międzyzbiornik dostał kolor mokki. Najjaśniejszy, kremowy odcień trafił na najnowsze elementy, takie jak przewody paliwowe i kołnierze. Zdaniem Rosen barwa zbiornika zależy od tego, jak długo pianka leżała na słońcu.

Jenkins nazwał ją „jednoosobową armią” przy większości prac. Rosen dotknęła każdego centymetra zbiornika, a po jego ustawieniu w pionie wspinała się po rusztowaniach i drabinach. Ostatni element na kopule ze zbiornika wodoru montowała z podnośnika nożycowego. Teraz zostaje w muzeum, bo dostała nowe stanowisko i pracuje już przy innych eksponatach.

Aplikacje warte uwagi

SUMO: łamigłówka liczbowa

Wybierz właściwe pola, dodaj je i trafiaj w cel. Łatwa do nauczenia, trudna do opanowania. Za darmo, dla każdego wieku.

Tagi:space shuttleendeavourcalifornia science centerexternal tanknasa

Więcej z tego dnia

Zobacz wszystkie →

Więcej w kategorii: Kosmos

Zobacz wszystkie →