Pierwsze zdjęcie czarnej dziury M87* potwierdzone przez AI
Australijski zespół przeanalizował surowe dane Teleskopu Horyzontu Zdarzeń uczeniem maszynowym i dostał niemal ten sam pierścień, choć model nie wiedział, czego szukać.

Pierwsze w historii zdjęcie czarnej dziury od 2019 roku budziło pytania: czy świetlisty pierścień jest prawdziwy, czy to efekt obróbki danych? Teraz niezależny zespół z Australii odpowiada, że prawdziwy. Pierwsze zdjęcie czarnej dziury zostało potwierdzone drugą, odmienną metodą.
Badacze pod kierunkiem Samuela Lai z australijskiej agencji naukowej CSIRO ponownie przeanalizowali oryginalne dane Teleskopu Horyzontu Zdarzeń (EHT). Użyli uczenia maszynowego i narzędzia o nazwie GenDIReCT. Wynik to obraz niemal identyczny z tym opublikowanym w kwietniu 2019 roku, mimo że model nie znał oczekiwanego kształtu. Lai mówi, że to pierwsza naprawdę niezależna weryfikacja zdjęcia EHT. Przyrównał też zadanie do fotografowania pączka na powierzchni Księżyca z własnego podwórka.
Studium ukazało się w czasopiśmie Nature pod tytułem „Independent interferometer confirms the shadow of M87*”. Średnica pierścienia wyszła na około 42,2 mikrosekundy kątowej, z błędem 1,5 mikrosekundy. To zgadza się z wcześniejszymi szacunkami masy czarnej dziury.
Czym jest M87* i skąd wątpliwości?
M87* to supermasywna czarna dziura w centrum galaktyki Messier 87, około 55 milionów lat świetlnych od Ziemi. Jej masa to około 6,5 miliarda mas Słońca. Zdjęcie powstało dzięki sieci radioteleskopów na całym świecie, połączonych techniką VLBI tak, by działały jak jeden teleskop wielkości Ziemi.
Problem w tym, że odległości, pogoda w atmosferze i błędy sprzętu zniekształcają dane. Część późniejszych prac podważała dokładność ostatecznego obrazu. Australijczycy zamiast par teleskopów łączyli pomiary z trzech zestawów naraz, co ograniczyło wpływ błędów kalibracji.
Co to oznacza dla Einsteina?
Teoria względności z 1915 roku przewiduje czarne dziury i pierścień rozgrzanej plazmy wokół cienia w środku. Zdjęcie z 2019 roku zgadzało się z tym obrazem, a nowa analiza dodaje niezależne potwierdzenie. Laurent Loinard, dyrektor współpracy EHT, podkreśla, że takie weryfikacje są podstawą nauki, zwłaszcza przy odkryciach tej skali.
Badacze widzą też zastosowania poza astronomią: w obrazowaniu medycznym, mapowaniu trzęsień ziemi i analizie danych z czujników.
Aplikacje warte uwagi
Wybierz właściwe pola, dodaj je i trafiaj w cel. Łatwa do nauczenia, trudna do opanowania. Za darmo, dla każdego wieku.
Rozmawiaj z partnerem AI; każde zdanie wraca poprawione i wyjaśnione w Twoim języku. 9 języków, od A1 do C2.
Otwieraj komunikaty EDIFACT i X12, każdy segment objaśniony, konwersja do JSON/XML, eksport PDF i Excel. Działa lokalnie, bez wysyłania.
Wybierz dla kogo, okazję i osobowość. Wyszukiwarka czyta opisy produktów lokalnych sklepów i układa to, co pasuje. Za darmo, bez rejestracji.
Więcej z tego dnia
Zobacz wszystkie →
Wieża komórkowa Starlink na dach: SpaceX celuje w 2027 rok

Agent AI Apple dla Maca: ma obsługiwać komputer za ciebie

Zdjęcia Google bez abonamentu: jak przenieść wspomnienia gdzie indziej

Instalowanie aplikacji spoza Google Play na Androidzie: zmiany od 2027
Więcej w kategorii: Nauka
Zobacz wszystkie →
Hayabusa2 nie poleci do 1998 KY26. Padł ostatni silnik jonowy

SN 2026ahvu: supernowa wyłapana wcześnie może zburzyć modele

Księżycowy pył w 3D: bloki jak z Lego bez kleju i cementu
