Osegi
Nauka·2 min czytania

Pierścienie Saturna: zaginiony księżyc sprzed 100 mln lat

Symulacje sugerują, że pierścienie Saturna i dziwna orbita Tytana mają wspólne źródło: księżyc, który zniknął ok. 100 mln lat temu. Zdradził go mały Hyperion.

Saturn and its wide ring system seen against black space, with the moon Titan visible as a small orange dot nearby.
Zdjęcie: ギズモード・ジャパン

Pierścienie Saturna mogły powstać po zderzeniu księżyców, których dziś już nie ma. Trop znalazł się w najmniejszym z dużych księżyców planety, Hyperionie.

Wyniki opublikowano w czasopiśmie „The Planetary Science Journal”. Autorzy chcieli wyjaśnić, skąd wzięły się pierścienie Saturna i dlaczego największy księżyc planety, Tytan, krąży po wydłużonej orbicie. Według symulacji Tytan mógł powstać, gdy zderzyły się dwa księżyce, a skutki tego zdarzenia mogły doprowadzić do powstania pierścieni.

Skąd pomysł na zaginiony księżyc Saturna?

Saturn ma 274 księżyce, ale dane z sondy Cassini nie pasowały do dawnych teorii. Sonda wystartowała w 1997 roku, a od 2004 roku przez około 13 lat badała planetę, pierścienie i księżyce. Orbity niektórych księżyców są dziwne i nie zgadzają się z obliczeniami. Pierścienie wyszły znacznie młodsze, niż zakładano. Masa Saturna jest też bardziej skupiona w centrum, niż oczekiwano.

W 2022 roku zespół astronomów zaproponował, że ok. 100 milionów lat temu Saturn mógł stracić jeden księżyc. Mniej więcej wtedy miały zacząć powstawać pierścienie.

Co pokazały symulacje i przy czym zawiódł Hyperion?

Badacze sprawdzali w symulacjach komputerowych, czy taki księżyc mógł zbliżyć się do planety na tyle, by dać początek pierścieniom. Zauważyli powtarzającą się anomalię. Jak mówi Matija Ćuk z SETI Institute, pierwszy autor pracy, to Hyperion dał najważniejszą wskazówkę o historii układu. Po dodaniu jednego księżyca na niestabilnej orbicie Hyperion w symulacjach znikał raz za razem.

Zespół uważa więc, że księżyc, z którego powstał Tytan, połączył się z mniejszym. To tłumaczyłoby też, dlaczego Tytan ma prawie same gładkie powierzchnie bez kraterów. Jeśli przed zderzeniem mniejsze ciało zaburzało jego orbitę, wydłużony tor Tytana też ma sens, mówi Ćuk.

Ta eliptyczna orbita destabilizuje z kolei wewnętrzne księżyce Saturna. Ich tory stawały się skrajne, dochodziło do wielkich zderzeń, a z nich mogły powstać pierścienie.

Hipotezę da się sprawdzić. Według badaczy pomogą w tym dane z misji NASA Dragonfly, która ma dotrzeć na Tytana w 2034 roku.

Aplikacje warte uwagi

SUMO: łamigłówka liczbowa

Wybierz właściwe pola, dodaj je i trafiaj w cel. Łatwa do nauczenia, trudna do opanowania. Za darmo, dla każdego wieku.

Tagi:saturnsaturn ringstitanhyperioncassinidragonfly

Więcej z tego dnia

Zobacz wszystkie →

Więcej w kategorii: Nauka

Zobacz wszystkie →