NASA CHAPEA: 4 osoby przez 378 dni w habitacie bez okien
Czworo ochotników przeżyło 378 dni w habitacie bez okien w Houston, z opóźnieniem łączności do 22 minut w jedną stronę. Druga misja CHAPEA dobiegła końca.

Żadnych okien, żadnego wyjścia na zewnątrz. Posiłki, praca, a nawet naprawa zepsutego sprzętu: wszystko w środku, a jedynym wsparciem są trzy osoby, z którymi zamknięto cię w tej samej przestrzeni. Tak wyglądała symulacja Marsa NASA, znana jako CHAPEA.
Cztery osoby wyszły z habitatu 31 października 2026 roku, po 378 dniach. Weszły do niego 19 października 2025 roku. NASA 9 listopada opublikowała relację z ich życia, razem z wspomnieniami samych uczestników. To drugi taki eksperyment w ramach programu.
Czym jest CHAPEA i gdzie to się odbyło?
CHAPEA ma odtworzyć życie na powierzchni Marsa w warunkach ziemskich i sprawdzić, jak zmienia się zdrowie oraz sprawność ludzi. Załoga mieszkała w wydrukowanym w 3D module Mars Dune Alpha w Johnson Space Center w Houston. Ma on około 1700 stóp kwadratowych, czyli mniej więcej 158 m², i ani jednego okna.
Przez cały czas nie można było rozmawiać z rodziną i przyjaciółmi na żywo. Łączność miała opóźnienie do 22 minut w jedną stronę, więc odpowiedź na zwykłe „co słychać?” przychodziła po 44 minutach. Zasoby, czyli jedzenie, woda i materiały eksploatacyjne, były ograniczone, a załoga zapisywała, ile zużywa.
Kto był w załodze?
Dowódcą był Ross Elder, oficerem medycznym Ellen Ellis, inżynierem pokładowym James Spicer, a naukowcem Matthew Montgomery. Wśród nich są m.in. były pilot doświadczalny sił powietrznych i oficer Sił Kosmicznych. Zespół z Ziemi mógł doradzać, ale w praktyce usterki naprawiała sama czwórka.
Z wypowiedzi wynika, że atmosfera była dobra. Elder mówił, że to jeden z najlepszych zespołów, z jakimi pracował, a Ellis przyznała, że codziennie polegała na pozostałej trójce.
Takie eksperymenty nie zawsze kończą się gładko. Biosphere 2, który ruszył w 1991 roku w Arizonie, zamknął w szklanej konstrukcji osiem osób na dwa lata. Po roku poziom tlenu spadł do niebezpiecznego poziomu, plony nie wystarczały, a organizatorzy po cichu dopompowywali tlen z zewnątrz, co wyszło na jaw później. Mars500 w latach 2010–2011 zamknął sześć osób na 520 dni w module bez okien.
CHAPEA odbywa się na Ziemi, więc w razie realnego zagrożenia dałoby się wyjść. Na Marsie takiej opcji nie będzie. W styczniu 2026 roku czworo astronautów z ISS wróciło o miesiąc wcześniej z powodu problemów zdrowotnych jednej osoby, po raz pierwszy w ponad 25-letniej historii stacji.
Aplikacje warte uwagi
Wybierz właściwe pola, dodaj je i trafiaj w cel. Łatwa do nauczenia, trudna do opanowania. Za darmo, dla każdego wieku.
Rozmawiaj z partnerem AI; każde zdanie wraca poprawione i wyjaśnione w Twoim języku. 9 języków, od A1 do C2.
Otwieraj komunikaty EDIFACT i X12, każdy segment objaśniony, konwersja do JSON/XML, eksport PDF i Excel. Działa lokalnie, bez wysyłania.
Wybierz dla kogo, okazję i osobowość. Wyszukiwarka czyta opisy produktów lokalnych sklepów i układa to, co pasuje. Za darmo, bez rejestracji.
Więcej z tego dnia
Zobacz wszystkie →
Atak na fotoradar w Sewilli: zakapturzony podpalił A-92

Awaria Microsoftu i basen w Niemczech: 15 osób z problemami po chlorze

Kometa 220P/McNaught pojaśniała tysiąckrotnie. Znamy powód

Coral Hart napisała 370 książek z AI w 20 miesięcy
Więcej w kategorii: Nauka
Zobacz wszystkie →
Farma wiatrowa Coriscada: 4 turbiny zamiast 40 i 78,5% więcej prądu

Recykling łopat turbin wiatrowych: francuski stół do ping-ponga

Drony niosą ładunek na linach splecionych w powietrzu
