Osegi
Nauka·2 min czytania

Łazik Curiosity znalazł ślady cienkich warstewek wody na Marsie

Dane z 13 lat pracy Curiosity pokazują, że co wiosnę i lato skład powietrza na Marsie się zmienia. Najlepsze wyjaśnienie to cienkie warstewki wody.

NASA's Curiosity rover on the rocky, dusty surface of Gale crater on Mars under a pale orange sky.
Zdjęcie: Gizmodo

Łazik Curiosity bada krater Gale od prawie 15 lat. Nowa analiza jego pomiarów sugeruje, że woda jest tam do dziś, tyle że w bardzo nietypowej postaci: jako mikroskopijne, przypominające ciecz warstewki.

Badanie, opublikowane w czasopiśmie Proceedings of the National Academy of Sciences, opiera się na danych o dwutlenku węgla (CO2) w atmosferze, które Curiosity zbierał w kraterze Gale w latach 2012–2025. Według autorów to pierwszy długoterminowy zapis składu izotopowego CO2 w atmosferze Marsa. Izotopy to odmiany tego samego pierwiastka o nieco różnej masie, a ich proporcje potrafią zdradzić, gdzie na planecie może być woda. Pomiary prowadził zestaw instrumentów SAM (Sample Analysis at Mars).

Zespół szukał sezonowych zmian oraz różnic między dniem a nocą. Różnic dobowych nie znalazł. Zauważył za to, że wiosną i latem rośnie udział izotopów tlenu-18.

Skąd wniosek o wodzie na Marsie?

Naukowcy sprawdzili na modelach komputerowych kilka możliwych wyjaśnień. Tylko jedno pozwoliło odtworzyć zaobserwowane zmiany: wymiana izotopów tlenu między atmosferycznym CO2 a cieniutkimi, ciekłopodobnymi warstewkami wody na powierzchni w rejonie krateru Gale albo przy ziarnach gruntu pod ziemią. „Wymiana izotopów tlenu między CO2 a wodą to jedyny mechanizm, który nasze modele były w stanie uzyskać na poziomie wzbogacenia w tlen-18 widocznym w atmosferze” – wyjaśnia główna autorka badania, Heather Franz, geochemiczka izotopowa z Goddard Space Flight Center NASA.

To dowód pośredni. Chodzi o wodę, która w najcieplejszej porze marsjańskiego roku może oddziaływać z atmosferą, czyli nie jest uwięziona w kryształach lodu, jak na czapach polarnych czy w podziemnych zasobach. Warstewki mogą mieć grubość do kilku cząsteczek, a wymiana z CO2 może dotyczyć nawet pojedynczych cząsteczek wody.

Co dalej z badaniami?

Franz przyznaje, że wynik był zaskoczeniem. „Nikt się tego nie spodziewał, gdy zaczynaliśmy te pomiary na początku misji” – mówi. Podkreśla też, że takie pomiary stały się możliwe dopiero dzięki wieloletniej pracy łazika.

Badacze liczą, że przyszłe misje zdobędą podobne dane w innych miejscach Marsa. Pozwoli to ocenić, jak powszechna jest ta wymiana CO2 z wodą, a w efekcie lepiej poznać skład wody pod powierzchnią w innych regionach planety.

Aplikacje warte uwagi

SUMO: łamigłówka liczbowa

Wybierz właściwe pola, dodaj je i trafiaj w cel. Łatwa do nauczenia, trudna do opanowania. Za darmo, dla każdego wieku.

Tagi:marscuriosity rovernasagale craterwater on marscarbon dioxide

Więcej z tego dnia

Zobacz wszystkie →

Więcej w kategorii: Nauka

Zobacz wszystkie →