Osegi
Nauka·1 min czytania

Hipoteza Grahama sprzed 55 lat wreszcie udowodniona

Grupa młodych matematyków udowodniła hipotezę Ronalda Grahama z 1971 roku. Zagadkę, być może zainspirowaną żonglerką, rozwiązano dzięki losowości i współpracy.

Colorful juggling balls in mid-air arcs overlaid with a clock face and numbers, illustrating a mathematical rearrangement puzzle.
Zdjęcie: WIRED

Hipoteza Ronalda Grahama o przestawianiu liczb, postawiona w 1971 roku, doczekała się dowodu. Jej rozwiązanie zajęło cztery prace naukowe, a ostatnią, autorstwa Lisy Sauermann z Uniwersytetu w Bonn i Huya Tuana Phama z Uniwersytetu Chicagowskiego, opublikowano w lutym 2026 roku.

Graham był cenionym matematykiem i prezesem Amerykańskiego Towarzystwa Matematycznego, a zarazem poważnym żonglerem i szefem Międzynarodowego Stowarzyszenia Żonglerów. Część matematyków uważa, że jego pytanie mogło wyrastać właśnie z żonglerki.

O co pytał Graham

Weźmy zbiór różnych liczb całkowitych, bez zera. Czy zawsze można ustawić je tak, by wszystkie sumy częściowe (pierwsze dwie liczby, pierwsze trzy, pierwsze cztery itd.) były różne? W języku żonglerki: jeśli każda piłka pozostaje w powietrzu przez inny czas, da się dobrać kolejność rzutów tak, by dwie piłki nie spadły w tym samym rytmie.

Dla liczb dodatnich odpowiedź jest oczywista, bo sumy rosną. Wiadomo też, że działa to dla mieszanki liczb dodatnich i ujemnych. Graham zapytał o świat skończony, czyli arytmetykę zegarową, w której liczby zapętlają się po liczbie pierwszej p. Przypuszczał, że odpowiedź nadal brzmi „tak”.

Losowość i trudny przypadek środka

Trudność zależy od rozmiaru zbioru względem p. Alp Müyesser z Oksfordu i Alexey Pokrovskiy z University College London zajęli się zbiorami obejmującymi niemal wszystkie liczby do p. Zaczęli od losowej kolejności, odłożyli kilka specjalnie dobranych liczb i użyli ich do naprawiania fragmentów, które sumowały się do zera. Wynik opublikowali w 2022 roku.

Przypadek bardzo małych zbiorów rozwiązali Noah Kravitz i Benjamin Bedert z Oksfordu, publikując dowód we wrześniu 2024 roku. Następnie połączyli siły z Müyesserem i dwojgiem kolejnych współpracowników, a ich praca z sierpnia 2025 roku objęła więcej dużych zbiorów. Między obu obszarami pozostawała jednak luka dotycząca zbiorów średniej wielkości.

Według Nogi Alona z Uniwersytetu Princeton problem rozwiązały siła współpracy, młode pokolenie i metody probabilistyczne.

Aplikacje warte uwagi

SUMO: łamigłówka liczbowa

Wybierz właściwe pola, dodaj je i trafiaj w cel. Łatwa do nauczenia, trudna do opanowania. Za darmo, dla każdego wieku.

Tagi:mathematicsgraham conjecturecombinatoricsronald grahamprobabilistic methods

Więcej z tego dnia

Zobacz wszystkie →

Więcej w kategorii: Nauka

Zobacz wszystkie →