Osegi
Nauka·1 min czytania

EIGHT fold: „błąd” AlphaFold okazał się prawdziwym węzłem białka

AlphaFold przewidział białko tak splątane, że wyglądało na halucynację AI. Polscy badacze to sprawdzili i okazało się, że robią je bakterie jelitowe.

Illustration of a complex knotted protein chain folded into a three-dimensional structure.
Zdjęcie: Spider's Web

Białko z węzłem, który według teorii nie powinien istnieć, wyglądało jak pomyłka AlphaFold. Zespół z Uniwersytetu Warszawskiego postanowił jednak sprawdzić, czy to na pewno błąd. Nie był. Nowa rodzina białek, nazwana EIGHT fold, naprawdę występuje w przyrodzie.

Międzynarodowym zespołem kierowała prof. Joanna Sułkowska z Centrum Nowych Technologii UW, a współpracowała z nią prof. Sophie Jackson. Opisali oni pierwsze struktury krystaliczne białek z węzłem 8₃. Wyniki ukazały się w czasopiśmie PNAS. Nazwa to skrót od Extraordinarily Intricate Globular Helical Tangled fold.

AlphaFold to system AI od Google DeepMind, który przewiduje trójwymiarowy kształt białka na podstawie sekwencji aminokwasów. Jego twórcy, Demis Hassabis i John Jumper, dostali za to w 2024 roku Nagrodę Nobla z chemii. Tym razem proponowane struktury wyglądały tak dziwnie, że uznano je za możliwą halucynację. Zespół wyłowił ten motyw spośród ponad 600 tys. zawęźlonych białek. Skoro występuje u organizmów oddalonych o miliony lat ewolucji, musi być czymś więcej niż błędem.

Czym jest węzeł 8₃ w białku?

Matematycy klasyfikują węzły według liczby skrzyżowań. Najprostszy, trójlistny 3₁, ma ich trzy. Węzeł ósemkowy 4₁ ma cztery. Węzeł 8₃ ma osiem, a cyfra po indeksie oznacza trzecią odmianę o takiej liczbie przecięć.

Dotąd zakładano, że białka tworzą raczej węzły powstające z pojedynczego przeplecenia łańcucha. Tu koniec łańcucha trzeba przeprowadzić przez strukturę dwukrotnie. Wcześniejsze modele teoretyczne uznawały to za praktycznie niemożliwe w naturalnym procesie powstawania białek.

Skąd pochodzi białko EIGHT fold?

Badacze szukali organizmów, które mogłyby je mieć. Trop zaprowadził ich do bakterii beztlenowych z klas Clostridia i Tissierellia, żyjących w ludzkich jelitach. Naukowcy namnożyli je, wyizolowali białko i ustalili jego strukturę eksperymentalnie. Wynik był jednoznaczny: węzeł 8₃, dokładnie taki, jak przewidział algorytm.

AlphaFold nie uczył się, że białka mogą mieć tak skomplikowane formy, a mimo to je wskazał. Pozostaje otwarte pytanie, jak białko samo zawiązuje taki węzeł.

Aplikacje warte uwagi

SUMO: łamigłówka liczbowa

Wybierz właściwe pola, dodaj je i trafiaj w cel. Łatwa do nauczenia, trudna do opanowania. Za darmo, dla każdego wieku.

Tagi:alphafoldproteingoogle deepminduniversity of warsawpnastopology

Więcej z tego dnia

Zobacz wszystkie →

Więcej w kategorii: Nauka

Zobacz wszystkie →