Nauka5 lis 2026, 00:19 UTC·1 min czytania

Cogniguard i Vguard: stymulacja nerwu błędnego podczas snu w Alzheimerze

Polska firma Cogniguard opracowała Vguard – urządzenie stymulujące nerw błędny przez ucho podczas snu, by wspierać pamięć pacjentów z Alzheimerem. Rok terapii kosztuje ok. 22 000 zł.

A person sleeping with a small earpiece electrode that delivers gentle vagus nerve stimulation to support memory. — Zdjęcie: MamStartup

Polska firma Cogniguard rozwija Vguard, urządzenie do nieinwazyjnej stymulacji nerwu błędnego (atVNS) podczas snu, przeznaczone dla pacjentów z chorobą Alzheimera. Roczny koszt terapii wynosi obecnie około 22 000 zł. Jak mówi dr hab. n. med. Adam Broncel, współtwórca technologii i Chief Medical Officer spółki, pomysł wyrósł z wieloletniej praktyki neurologicznej.

Jak działa Vguard

Urządzenie przekazuje zaprogramowane impulsy elektryczne przez elektrody umieszczone w obrębie małżowiny usznej, dlatego stymulacja jest nieinwazyjna. Nerw błędny służy jako naturalna droga komunikacji z ośrodkami mózgu, w tym z hipokampem, który uczestniczy w procesach pamięciowych. Stymulacja odbywa się w nocy, gdy zachodzi konsolidacja pamięci.

Podstawą były badania przedkliniczne prowadzone z Uniwersytetem Łódzkim. Naukowcy opisali parametry stymulacji, które indukują aktywność theta w hipokampie. Do prac dołączył fizyk dr Tamir Ben David. Metodę oceniono następnie w randomizowanym, podwójnie zaślepionym badaniu z grupą kontrolną u pacjentów z Alzheimerem. Zmiany funkcji poznawczych mierzono m.in. skalami ADAS-Cog i MMSE, testem CTT oraz testem pamięci werbalnej. Broncel podkreśla, że rytm theta jest elementem badanego mechanizmu, a wyniki kliniczne należy opisywać osobno.

Diagnostyka i koszty

Zdaniem lekarza z diagnostyką nie warto czekać. Część biomarkerów można wykryć ponad 10 lat przed objawami, a zmiany w hipokampie około ośmiu lat wcześniej. Samo zapominanie nie oznacza jednak Alzheimera – potrzebna jest diagnostyka i indywidualna kwalifikacja lekarska, zależna od przyczyn zaburzeń, chorób współistniejących i stadium choroby.

Cogniguard przyznaje, że obecna cena może być obciążeniem dla rodzin. Firma chce, by w przyszłości rozwiązanie było dostępne dla szerszej grupy pacjentów, ale droga do finansowania publicznego jest wieloetapowa. Spółka zapowiada dalsze gromadzenie danych klinicznych i rozmowy z instytucjami odpowiedzialnymi za ochronę zdrowia. Terminu ewentualnego refundowania nie podaje.